De lange winter van 2012-2013

Ik realiseer me ineens dat ik het overzicht van de in feite nog steeds doorsudderende winter van 2012-2013 nog niet heb samengesteld en gepubliceerd. Dat is dan een mooi klusje voor deze zonnige, maar koude Tweede Paasdag. Voor alle duidelijkheid: het gaat hier om mijn persoonlijke waarnemingen gedurende de meteorologische winter van december 2012 t/m februari 2013 …

121206-1400x

De winter begon keurig volgens de kalender met wat lichte vorst in de eerste nachten van december en een eerste laagje sneeuw op Sinterklaasavond. De eerste helft van december verliep winters met temperaturen onder het langjarig gemiddelde, met een fijn laagje sneeuw leverde dat veelal fotogenieke winterlandschapjes op. Lang duurde de eerste winterpret echter niet, half december viel de dooi in, waarna een zachte tweede helft van de maand volgde. De Kerstdagen verliepen grijs met een gemiddelde temperatuur van 7 graden. Dit was dan ook de kerstversiering in ons tuintje …

121213-1441x

Tot half januari bleef het zacht, daarna volgden twee weken waarin Koning Winter echt de scepter zwaaide. Op 10 januari begon een lange vorstperiode. Vanaf die dag heb ik in ons tuintje zeventien opeenvolgende vorstdagen (minimumtemperatuur lager dan 0,0 °C). Enkele dagen later kwam het kwik ook overdag niet meer boven nul. 13 januari was de eerste ijsdag (maximumtemperatuur lager dan 0,0 °C) in een reeks van in totaal dertien ijsdagen. Tot strenge vorst kwam het slechts eenmaal met een laagste temperatuur van – 11,6 ºC. Op 27 januari viel de dooi in, waarna eind januari en begin februari relatief zacht verliepen. Maar ook februari zou verderop in de maand met een gemiddelde temperatuur van 1,1 ºC tegen normaal ca. 2,3 ºC koud uitpakken  …

130331-tempverloop-winter-2012-2013

Uiteindelijk kwam de gemiddelde temperatuur in ons tuintje uit op 1,6 °C tegen normaal over de periode 1971-2000 2,6 °C. Bij het KNMI in De Bilt kwam de gemiddelde temperatuur uit op 2,9 °C tegen normaal ca. 3,3 °C. In totaal heb ik in ons tuintje 49 vorstdagen (minimumtemperatuur lager dan 0,0 °C) geteld, normaal zijn dat er gemiddeld zo’n 40 …

130331-gem-temp-winter-2012-2013

En toch … toch was de winter van 2012-2013 eigenlijk helemaal niet zo koud. Als we hem in het rijtje van de afgelopen 11 winters zetten, dan zien we dat de winters van 2010-2011 en zeker die van 2009-2010 toch nog aanzienlijk kouder waren dan de afgelopen winter …

130331-temperaturen-winters-2003-2013

In de afgelopen winter heb ik in ons tuintje slechts twee nachten met strenge vorst kunnen noteren. Dat heeft er in combinatie met de sneeuw, die regelmatig her in het land viel, voor gezorgd dat er maar weinig geschaatst kon worden. Eigenlijk kon er in de afgelopen winter alleen veilig geschaatst worden op ondergelopen polders, zoals de Jan Durkspolder en de Ryptsjerksterpolder. Maar daar werd er vooral in de tweede helft van januari door jong en oud dan ook volop van geprofiteerd …

130117-1501x

Met gemiddeld over het land 221 mm neerslag had de winter vrijwel de normale hoeveelheid neerslag van 208 mm. Vooral december was een zeer natte maand, terwijl januari en vooral februari droger verliepen dan normaal. In ons tuintje heb ik 216 mm neerslag afgetapt, tegen normaal over de periode 1971-2000 ca. 185 mm …

130331-neerslag-p-maand-winter-2012-2013

Het zuidwesten van het land was het natst. In het Zeeuwse Westdorpe werd 271 mm afgetapt. Het droogste KNMI-station was De Kooy met 151 mm. In De Bilt werd 254 mm geregistreerd tegen 203 mm normaal.
Regelmatig viel de neerslag in de vorm van sneeuw die ook bleef liggen. In Drachten e.o. hebben we vergeleken met andere delen van het land in de afgelopen winter betrekkelijk weinig sneeuw gehad. Gemiddeld over het land lag er op achttien dagen sneeuw, het langjarig gemiddelde bedraagt 13 dagen. Van de afgelopen vier winters waren ook die van 2009-2010 en 2010-2011 sneeuwrijk. Kijken we naar de neerslagcijfers van de afgelopen 13 winters, dan is de winter van 2012-2013 een goede middenmoter …

130331-neerslag-winters-2003-2013

Ik denk, dat we ons de winter van 2012-2013 vooral zullen herinneren als die lange ‘koude’ winter waar maar geen eind aan leek te komen. Het woord ‘koud’ heb ik daarbij maar even tussen aanhalingstekens geplaatst, want zoals hierboven al te zien was, was de afgelopen winter helemaal niet zo gek koud. Maar het duurt allemaal wel erg lang nu maart in ons tuintje de afgelopen maand 4 graden kouder was dan normaal over de periode 1971-2000. Mijn laatste voetafdruk in de sneeuw dateert van 14 maart, en dat is voor mijn gevoel laat genoeg in het jaar …

130314-0016x

Enfin, hoewel het ook in de afgelopen nacht weer ruim 5 graden heeft gevroren, vliegen de merels hier intussen af en aan met wormen om hun luid piepende kroost groot te brengen. Laten we dat maar beschouwen als een hoopvol teken, eens zal het toch ècht voorjaar worden.

Weerbeeld januari 2013

Januari begon zoals december eindigde: zacht, nat en grijs. Over de eerste 10 dagen kwam de gemiddelde temperatuur in ons tuintje uit op 6,7 ºC en het was allerminst aantrekkelijk om er op uit te gaan en foto’s te maken …

130108-1435x

Op 12 januari kwam ons land in de greep van de winter. Een hogedrukgebied boven Scandinavië zorgde bij ons voor een noordelijke- en later oostelijke aanvoer van koude lucht. Al snel lag er een eerste laagje ijs op sloten en plassen …

130114-1419x

Omdat er een serieuze vorstperiode aan leek te komen, legde Wetterskip Fryslân de gemalen vanaf 14 januari stapsgewijs stil, zodat het water tot rust kon komen en het ijs verder zou kunnen groeien. Er volgde een periode van 13 ijsdagen achtereen waarbij de maximumtemperatuur niet meer boven het vriespunt kwam. Normaal telt januari in onze omgeving ongeveer 5 ijsdagen …

130202-temp-januari

Tot een officiële koudegolf kwam het niet in ons land. Daarvoor zijn er in De Bilt minimaal vijf ijsdagen met drie dagen strenge vorst nodig. In De Bilt dook het kwik echter maar twee dagen onder de min 10 graden. Wolken temperden vaak de nachtelijke afkoeling. In ons tuintje bleef het beperkt tot slechts 1 nacht met strenge vorst met een laagste temperatuur van -11, 6 ºC. Tot echte schaatstochten over meren en kanalen kwam het dan ook niet. In Fryslân bleef het schaatsen beperkt tot ondergelopen polderland in o.a. de Jan Durkspolder en de Ryptsjerksterpolder …

130123-1411x

De ijsclub Lyts Begjin uit Earnewâld zette alles op alles om op zaterdag 19 januari de Jan Durkspolder Familietoertocht te organiseren, maar omdat de IJswegencentrale Smallingerland volgens de letter der wet handelde en er nog niet genoeg ijs lag, kon dit niet doorgaan. Een week later was het echter wel zo ver, zodat 3000 mensen de tocht konden rijden …

130117-1607x

Uiteindelijk kwam de gemiddelde temperatuur in ons tuintje deze maand uit op 1,1 ºC, tegen normaal over de periode 1971-2000 ca. 2,2 ºC. Kortom: januari was koud, maar zeker niet extreem koud, en je kon dan ook best in minirok op de schaats de polder in …

130123-1448x

Op 27 januari kwam er een eind aan de vorstperiode. De laatste vijf dagen van de maand liepen de temperaturen weer een paar maal op tot boven de tien graden. Nadat het in de vorstperiode een paar maal tot sneeuwval was gekomen, viel de neerslag in de laatste dagen van januari weer in de vorm van regen. In totaal is er in januari in ons tuintje 56 mm neerslag gevallen, daarmee was het aan de droge kant, want normaal valt er in deze periode zo’n 67 mm neerslag …

130202-neerslag-januari

Na winterse perioden in de eerste helft van december 2012 en in januari 2013 is op dit moment het wachten op de derde winterse periode van deze winter, die ons naar het zich laat aanzien vanaf morgen weer vorst en sneeuw zal brengen …

130204-temp-verwachting

Napraten over het ijs

Nu de temperaturen weer ruim boven nul zijn gekomen en de gemalen sinds vandaag weer volop draaien, is het eerst weer gedaan met de ijspret. De winterhaters zullen intussen ongetwijfeld een zucht van verlichting hebben geslaakt nu de kou voorlopig weer is verdreven …

130117-1548x

De schaatsliefhebbers zullen vast met plezier nog eens wat napraten over de rondjes die ze gedurende enige dagen konden maken op de prachtige ijsvloer in de Jan Durkspolder of op één van de weinige andere plaatsen waar veilig geschaatst kon worden. In dat kader plaats ik hier vandaag een paar sfeerplaatjes van pratende mensen op het ijs in de Jan Durkspolder …

130117-1600x

Mensen die even een praatje met elkaar maken … met vrienden of bekenden, maar ook met volslagen onbekenden, dat was de afgelopen anderhalve week toch wel weer kenmerkend voor de sfeer op en bij het ijs in de Jan Durkspolder en elders …

130117-1556x

Dat er maar op zo weinig plaatsen veilig geschaatst kon worden, is overigens helemaal niet zo verwonderlijk als je de winter in koudegetallen bekijkt. Het koudegetal wordt berekend door alle etmaalgemiddelden beneden het vriespunt over de periode 1 november tot en met uiterlijk 31 maart bij elkaar op te tellen, zodat uiteindelijk één (koude)getal wordt verkregen. Daarvan wordt het minteken weggelaten. Bedraagt de gemiddelde etmaaltemperatuur op een bepaalde dag -0,5 graden en de volgende dag -0,8 graden, dan is het koudegetal over die twee dagen dus 1,3.

Bij het KNMI in De Bilt ligt het koudegetal deze winter tot dusver op 56. In ons tuintje ben ik tot nu toe uitgekomen op 74,8.  Kijkend naar de winters waarin een Elfstedentocht heeft plaatsgevonden, is het ook hier in Fryslân dus lang niet koud genoeg geweest om ook maar over een Elfstedentocht te denken. Het zou zelfs wel eens zo kunnen zijn, dat het in de afgelopen vorstperiode in het midden en zuiden van het land kouder is geweest dan hier in Fryslân …

130128-1400x

Voorlopig hebben depressies het in een westelijke stroming voor het zeggen met hoge temperaturen, maar de winter is nog niet voorbij. Vorig jaar begon het pas op 30 januari echt te vriezen, waarna we een twee weken durende koudegolf over ons heen kregen. Wie weet wat ons in februari nog te wachten staat …

Skywatch Friday 234

Het is nog steeds winter in Nederland, vorige week vrijdag toonde ik al een aantal schaatsers in mijn Skywatch Friday 233

It’s still winter in the Netherlands, last Friday I showed some shots of the first skaters in my Skywatch Friday 233

130118-1305x

Op die dag maakte ik wat zonnige foto’s van schaatsers bij de poldermolen “Ypey” in de Ryptsjerksterpolder (kaartje Google Maps)…

On that day I made some sunny shots of skaters near the windmill “Ypey” in the Ryptsjerksterpolder (Google Maps) …

130118-1324x

De molen, die in 1858 is gebouwd, is een beeldbepalend bouwwerk in het polderlandschap …

The mill is built in 1858 and it’s a remarkable building in the flat polder landscape …

130118-1326x

Een tijdlang was het lekker in de zon, maar toen de zon zich verschool achter de wolken, werd het koud op de vlakte, tijd om naar huis te gaan …

First it was rather nice in the sun, but when the sun hided behind the clouds, it became quite cold, time to go home …

130118-1329x

Wil je meer Skywatch foto’s zien? Gewoon even op het logo klikken …
Wanna see more Skywatch photos? Just click the logo …

skywatch

Maak er een mooi weekend van!
Wishing you all a wonderful weekend!

 

Vallen, opstaan en weer doorgaan

Het jongetje waarvan ik hier gisteren wat foto’s liet zien, ben ik bij het ijs al snel uit het oog verloren. Hem heb ik dus niet meer zien krabbelen, maar bij de molen kreeg ik al snel een andere jonge debutante in beeld …

130118-1318x

Het onbeholpen gekrabbel van jonge kinderen die voor het eerst op schaatsen staan, staat eigenlijk altijd garant voor mooie plaatjes. Ik blijf het in ieder geval een erg leuk onderwerp vinden …

130118-1346x

Terwijl Jetske, die zich wat verder op het gladde ijs had gewaagd, op de achtergrond bezig was met het portretteren van drie vriendinnen, die haar daar om hadden gevraagd, richtte ik me op dit meisje in het rood met haar roze schaatsen …

130118-1348x

Het was fascinerend om te zien hoe ze haar best deed. Na enige tijd was ze zo ver, dat ze de stoel liet staan waar hij stond. Voetje voor voetje zocht ze wankelend en schuifelend haar weg op de dubbele ijzers …

130118-1353x

Natuurlijk ging dat met vallen en opstaan, maar dat maakte deze kleine, maar o zo dappere meid niets uit. Ze zocht houvast aan het gras en krabbelde gewoon weer overeind om onverdroten door te gaan …

130118-1354x

En dat plukje gras, dat ging gewoon mee … Je weet tenslotte maar nooit hoe zoiets onderweg nog eens van pas kan komen … Lang duurde het niet voordat ze opnieuw onderuit ging, maar ze bleef er lol in houden …

130118-1350x

Terwijl heit en mem (vader en moeder voor niet-Friestaligen) rustig bij de buggy met haar acht maanden oude broertje stonden te wachten, klauterde ze lachend weer overeind om haar weg stralend te vervolgen …

130118-1344x

Voor ’t eerst op de schaats

Nadat we vorige week donderdag wat foto’s hadden gemaakt van het Elfstedenbruggetje tussen Gytsjerk en Lekkum, maakten Jetske en ik op de terugweg een tussenstop bij de Ryptsjerksterpolder (kaartje Google Maps). Daar wilden we wat schaatsers fotograferen. Vanaf de parkeerplaats liepen we samen met deze jongeman en zijn moeder naar het ijs …

130118-1300x

Het mannetje had schaatsen gekregen van pake (opa voor niet-Friestaligen), en nu zou hij dan eindelijk voor het eerst gaan schaatsen. Het was nog een hele klus om met de stoel bij het ijs te komen, maar hij had er zin in en het zou best wel lukken, want hij was al heel sterk …

130118-1301x

Net als bij de Jan Durkspolder werden de schaatsers ook hier welkom geheten met een spandoek van It Fryske Gea, de provinciale vereniging voor natuurbescherming in Fryslân. De vereniging beheert momenteel meer dan vijftig verschillende natuurgebieden met een totale oppervlakte van 20.000 hectare, waaronder de Ryptsjerksterpolder …

130118-1303x

Jetske en ik richtten de blik inmiddels op de molen in de verte. Omdat het me tegenwoordig veel teveel energie kost om me op glad ijs staande te houden, besloten we over de rechter oever van de ijsvlakte naar de molen te lopen …

130118-1304x

Het was nog een fikse kuier over het oneffen en hier en daar toch knap glibberige terrein, maar eenmaal bij de Ypeymolen aangekomen was het zeker de moeite waard. We hebben er een tijdje al fotograferend en links en rechts een praatje makend rond gestapt, daarna ben ik even lekker in de luwte van de molen gaan zitten om mijn benen wat rust te geven …

130118-1310x

Toen we later terug liepen naar de auto, zagen we onze jonge schaatsheld in de dop weer terug. Moegestreden van het gekrabbel over dat akelig gladde ijs had hij het zich intussen gemakkelijk gemaakt …   🙂

130118-1404x

Bij Artmus zag ik gisteren “een paar slimme anti slip gevallen“. Toch maar eens kijken of die hier ook ergens te krijgen zijn, want dat zou mijn mobiliteit en daarmee mijn winterpret nog net weer wat kunnen vergroten …

Waaghalzen op dun ijs

Nadat ik vorige week woensdag een bezoekje had gebracht aan de rietsnijders in de Weerribben, was het de volgende dag tijd om me in eigen omgeving weer op het ijs te gaan richten. Voordat ik naar de Jan Durkspolder zou gaan, waar vast al volop geschaatst zou worden, besloot ik even een kijkje bij de Leijen te nemen. Schaatsers verwachtte ik daar nog niet aan te treffen, maar ik was wel benieuwd hoe het ijs erbij zou liggen. Terwijl ik bij Doktersheide (kaartje Google Maps) naar het prieeltje op de oever van de Leijen liep, werd ik opnieuw geconfronteerd met rietsnijders, die ook hier profiteerden van het mooie winterweer. Het perceel bij het prieeltje was pas gemaaid en een deel van het riet wachtte nog op vervoer naar de weg …

130117-1400x

Bij het prieeltje aangekomen, kon ik meteen vaststellen dat het ijs er ronduit fantastisch bij lag, zelden zo’n mooie ijsvloer gezien. Waar ik me over verbaasde, was dat er vlak voor het prieeltje al sporen van een schaatser op het ijs te zien waren. Veel meer dan 4, misschien 5 cm ijs zou er toch nog niet kunnen liggen, leek me …

130117-1402x

Terwijl ik daar zo wat over stond te peinzen, meende ik vanuit de richting Opeinde het kenmerkende krassende geluid van een schaatser over het zingende ijs dichterbij te horen komen. En jawel, al snel zag ik door de rietkraag aan de rechterkant van het prieeltje een schim naderen …

130117-1409x

Vriendelijk groetend passeerde hij me … de gek … De Leijen is weliswaar op de meeste plaatsen niet erg diep, maar het is op verschillende plaatsen toch wel diep genoeg om er te kunnen verdrinken. Omdat er vrijwel altijd stroming is tussen het Opeinder Kanaal aan de zuidkant van de Leijen en de Lits en de Burgumermar aan de noordkant van de plas, is het ijs op de Leijen op bepaalde plaatsen altijd wat langer onbetrouwbaar …

130117-1410x

Ik vind het onbegrijpelijk dat zo’n man zich op zijn Friese noren, bijna in zomertenue en zonder ijsprikkers al na een paar nachten op deze ijsvloer waagt. Hemelsbreed hier 6 km vandaan ligt de Jan Durkspolder, daar groeit het gras bij wijze van spreken door het ijs heen, zo ondiep is het er … Ga daar dan toch schaatsen zo lang het buitenijs niet is vrijgegeven door de IJswegencentrale …

130117-1411x

Verschillende reddingsacties om door het ijs gezakte schaatsers weer op het droge te krijgen hebben de afgelopen week weer handenvol geld gekost, en intussen is gistermiddag na een lange zoektocht in de Nieuwkoopse Plassen de eerste verdronken schaatser gevonden. Voorzitter Jan Oostenbrug van de Friesche IJsbond -dat is de vereniging van IJswegencetrales in Frylân- pleitte er gisteren voor dat mensen die zich op te dun ijs wagen en daar doorheen zakken, zelf de kosten van een reddingsactie maar moeten betalen. In zekere zin valt daar wel wat voor te zeggen, maar zo ver zal het voorlopig wel niet komen …

130117-1413x

Natuurlijk, uit eigen ervaring weet ik dat er voor de liefhebber niets mooier is dan de eerste streken te kunnen zetten op zo’n maagdelijke ijsvloer, maar zeker aan het begin van zo’n winterperiode heb ik het verstand toch altijd wel laten prevaleren, en dat zouden meer mensen moeten doen!