Ook in de winter gaat het werk op het land waar mogelijk door. De afgelopen weken waren de omstandigheden blijkbaar goed voor het frezen van de greppels, want daar hadden diverse boeren in de omgeving het druk mee …
Mits op de juiste afstand vind ik het altijd een mooi gezicht om achter de tractor een fontein van modder te zien opspuiten, waarna de greppel weer op diepte is en het overtollige water weer kan worden afgevoerd naar de sloten …
Nadat ik vorige week woensdag een bezoekje had gebracht aan de rietsnijders in de Weerribben, was het de volgende dag tijd om me in eigen omgeving weer op het ijs te gaan richten. Voordat ik naar de Jan Durkspolder zou gaan, waar vast al volop geschaatst zou worden, besloot ik even een kijkje bij de Leijen te nemen. Schaatsers verwachtte ik daar nog niet aan te treffen, maar ik was wel benieuwd hoe het ijs erbij zou liggen. Terwijl ik bij Doktersheide (kaartje Google Maps) naar het prieeltje op de oever van de Leijen liep, werd ik opnieuw geconfronteerd met rietsnijders, die ook hier profiteerden van het mooie winterweer. Het perceel bij het prieeltje was pas gemaaid en een deel van het riet wachtte nog op vervoer naar de weg …
Bij het prieeltje aangekomen, kon ik meteen vaststellen dat het ijs er ronduit fantastisch bij lag, zelden zo’n mooie ijsvloer gezien. Waar ik me over verbaasde, was dat er vlak voor het prieeltje al sporen van een schaatser op het ijs te zien waren. Veel meer dan 4, misschien 5 cm ijs zou er toch nog niet kunnen liggen, leek me …
Terwijl ik daar zo wat over stond te peinzen, meende ik vanuit de richting Opeinde het kenmerkende krassende geluid van een schaatser over het zingende ijs dichterbij te horen komen. En jawel, al snel zag ik door de rietkraag aan de rechterkant van het prieeltje een schim naderen …
Vriendelijk groetend passeerde hij me … de gek … De Leijen is weliswaar op de meeste plaatsen niet erg diep, maar het is op verschillende plaatsen toch wel diep genoeg om er te kunnen verdrinken. Omdat er vrijwel altijd stroming is tussen het Opeinder Kanaal aan de zuidkant van de Leijen en de Lits en de Burgumermar aan de noordkant van de plas, is het ijs op de Leijen op bepaalde plaatsen altijd wat langer onbetrouwbaar …
Ik vind het onbegrijpelijk dat zo’n man zich op zijn Friese noren, bijna in zomertenue en zonder ijsprikkers al na een paar nachten op deze ijsvloer waagt. Hemelsbreed hier 6 km vandaan ligt de Jan Durkspolder, daar groeit het gras bij wijze van spreken door het ijs heen, zo ondiep is het er … Ga daar dan toch schaatsen zo lang het buitenijs niet is vrijgegeven door de IJswegencentrale …
Verschillende reddingsacties om door het ijs gezakte schaatsers weer op het droge te krijgen hebben de afgelopen week weer handenvol geld gekost, en intussen is gistermiddag na een lange zoektocht in de Nieuwkoopse Plassen de eerste verdronken schaatser gevonden. Voorzitter Jan Oostenbrug van de Friesche IJsbond -dat is de vereniging van IJswegencetrales in Frylân- pleitte er gisteren voor dat mensen die zich op te dun ijs wagen en daar doorheen zakken, zelf de kosten van een reddingsactie maar moeten betalen. In zekere zin valt daar wel wat voor te zeggen, maar zo ver zal het voorlopig wel niet komen …
Natuurlijk, uit eigen ervaring weet ik dat er voor de liefhebber niets mooier is dan de eerste streken te kunnen zetten op zo’n maagdelijke ijsvloer, maar zeker aan het begin van zo’n winterperiode heb ik het verstand toch altijd wel laten prevaleren, en dat zouden meer mensen moeten doen!
Eindelijk hadden we gisteren dan de eerste echt zonnige dag van 2013 te pakken. Het was een uitgelezen dag om een belofte gestand te doen. Nog niet zo lang geleden heb ik me namelijk laten ontvallen, dat ik op een mooie winterdag weer eens een kijkje zou nemen bij de rietsnijders in de rietlanden bij de buurtschap Nederland in de Kop van Overijssel, die een hoofdrol speelden in mijn documentaire “Werk in het Weerribbenriet” …
Toen ik rond 13:00 uur in het rietland aankwam, was rietsnijder Jan al met een rietmaaier aan het werk te midden van het goudgele riet, waarvan de pluimen door het ontbreken van wind slechts zachtjes heen en weer deinden …
Al snel arriveerde zijn partner Klaas met zwaarder materieel op de aanhanger. Nu er eindelijk een eind was gekomen aan het relatief warme en vooral natte weer in december en begin januari kon de tractor met de bredere rietmaaier weer worden ingezet …
Veel tijd om te praten hadden de mannen natuurlijk niet, want er was de laatste weken door het natte weer al meer tijd verloren gegaan dan hen lief was. Ook vorige week hadden ze maar twee dagen in het rietland kunnen werken, ze moeten nu hun slag slaan door optimaal te profiteren van de winterse omstandigheden …
En terwijl de rietsnijder op zijn tractor aan het werk ging, begon zijn trouwe gezel aan zijn eigen rondgang over het rietland …
De rietsnijders zijn blij met de vorst, omdat het hun werk veel makkelijker maakt en het droge weer komt ook de kwaliteit van het riet ten goede. Wat de rietsnijders betreft had het nog wel wat harder mogen vriezen. Meer dan matige vorst hebben we hier in het noorden nog niet gehad, en dat is ook in het rietland merkbaar. Langs de hoger gelegen kanten van een perceel riet werkte het nog het makkelijkst. Daar was de bodem hard en stevig …
Dat het nog steeds niet echt streng heeft gevroren, kon ik even later uit eigen waarneming vaststellen, toen ik naar het midden van één van de percelen liep om ook daar nog even een foto te maken van de rietsnijder met zijn rietmaaier. De bodem van het rietland bestaat hier eigenlijk uit een drijvend vegetatiedek, dat bijeen wordt gehouden door vervlechtende wortelstelsels. Ik voelde deze zogenaamde kragge onder mijn voeten op en neer deinen, terwijl ik er overheen liep, en ik moest oppassen om niet door het brosse ijs heen te trappen. Vlak voordat ik vertrok, kwam de rietmaaier die op de foto hieronder over de kragge rijdt, zelfs even vast te zitten. Dus met die kou valt het nog alleszins mee …
Het vastraken van de rietmaaier was slechts een kleine tegenslag. Veel vervelender was het probleem dat zich voordeed met de rietmaaier op de tractor. Op een bepaald moment zag ik vanaf enige afstand dat Klaas wel erg veel ruigte uit de maaier trok en wegwierp …
Nadat ik de beide rietsnijders enige tijd bij de tractor had zien overleggen, zag ik ze korte tijd later samen al kijkend en speurend over het pas met de tractor gemaaide deel van het rietland lopen. Blijkbaar zochten ze iets …
En dat bleek enige tijd later inderdaad het geval te zijn. Er was een onderdeel van de rietmaaier afgebroken, waardoor er zich opnieuw problemen voordeden, zoals die ook al in de film “Werk in de Weerribben” te zien waren. Veel sneller dan was voorzien werd de tractor met de maaier weer op de aanhanger gereden. Na mijn vertrek zal waarschijnlijk de kleine en oudere rietmaaier in stelling zijn gebracht. Hopelijk is het gisteravond gelukt om een (provisorische) oplossing te vinden voor het probleem, want het zou doodzonde zijn als de tractor uitgerekend in deze winterse toptijd niet meer kan worden gebruikt …
Succes met de oogst verder, mannen. Voor jullie, voor de schaatsliefhebbers en niet te vergeten voor mezelf hoop ik dat dit schone winterweer voorlopig nog een tijdje blijft voortduren. 🙂
Ik begin vandaag met een foto van het H.G. Miedema Gemaal, dat bij Zwarte Haan vlak achter de dijk staat. Toen ik er twee weken geleden was, was er weinig of geen werk voor het gemaal, want het was voor het eerst deze zomer enige tijd achtereen tamelijk droog. Dat was de afgelopen dagen wel anders. In de nacht van donderdag op vrijdag hing er langdurig een strobui boven grote delen van Fryslân en Groningen. In het gebied waar mijn tocht van vrijdag 17 augustus doorheen voerde, viel vrijdag 100-120 mm regen, waardoor veel akkers volledig onder water kwamen te staan. Het H.G. Miedema Gemaal en alle gemalen in het gebied en een aantal extra pompen zijn ingezet om de ondergelopen akkers zo snel mogelijk weer droog te krijgen …
Vooral voor de aardappeltelers in het gebied is het van groot belang dat de landerijen zo snel mogelijk weer droog zijn, want als aardappelen -ongeacht of het pootaardappelen of consumptieaardappelen zijn- langer dan 24 uur onder water staan dan gaan ze rotten. De oogst kan dan als verloren worden beschouwd. Er rest de boer niets anders dan de aardappelen op een dergelijk perceel maar in de klei te laten zitten en onder te ploegen. Als hij ze oogst, dan bestaat het risico van verspreiding van de rot naar goede aardappelen …
Daar heeft deze boer op een akker aan de zuidzijde van de Nieuwebildtdijk geen last van. Toen ik twee weken geleden Zwarte Haan achter me had gelaten, werd er met man en macht gewerkt om de aardappelen te oogsten …
De aardappelen werden uit de klei gehaald door een Grimme DR1500 aardappelrooimachine, die achter een tractor hing …
Zodra de rooimachine vol was, werd hij geleegd in een gereedstaande wagen achter een tractor …
De tractor en wagen bleven geduldig staan wachten op de volgende lading. Verderop in het land stonden nog een paar tractoren met een wagen te wachten op hun beurt …
Een zwerm meeuwen maakte dankbaar gebruik van het werk van de rooimachine, de omgewoelde klei bevatte vast heerlijke hapjes voor ze …
Zodra we Firdgum (kaartje Google Maps) achter ons hebben gelaten, komen we tussen de goudgele graanvelden terecht …
Graan, aardappelen en bieten zijn de belangrijkste producten die hier worden verbouwd …
Bij de aanblik van al die korenhalmen moet ik onwillekeurig denken aan het pak Brinta van vroeger …
Pas waar de zeedijk oprijst, eindigen de rijke graanvelden …
Van bovenaf gezien vormen sporen altijd wel ergens een tekening in het graan …
De warmere en eindelijk eens wat langer durende droge periode rond half augustus wordt waar mogelijk benut om de oogst binnen te halen …
Combines, tractoren en wagens rijden af en aan om het graan te oogsten en af te voeren …
En voort gaat het weer over de stoffige en winderige vlakte …
Tussen graanvelden en weilanden door gaan we gaan op naar Zwarte Haan, helemaal aan het eind van de Nieuwe Bildtdijk, tegen de zeedijk aan …
In lichamelijk opzicht was ik gistermiddag eigenlijk nog niet aan een fotokuiertje toe, maar van alleen maar thuis zitten gaat de vermoeidheid ook niet over. Daar komt nog bij, dat de tijd begon te dringen om één van de zo aan het Weinterper Skar verbonden bloemen te fotograferen: de blauwe knoop …
Hoe zeer de tijd begon te dringen werd meteen al duidelijk, toen ik vanaf de parallelweg van de Opperhaudmare de Nije Heawei opdraaide: het land dat aan deze beide wegen grenst, was pas gemaaid en het hooi was al gedeeltelijk afgevoerd …
Zoals zo vaak wanneer er in deze omgeving op het land wordt gewerkt, was er ook nu weer een grote groep ooievaars neergestreken om zich op het gemaaide land tegoed te doen aan de nu veel beter zichtbare lekker hapjes …
Nadat ik een paar foto’s van de ooievaars had gemaakt, zette ik de auto een stukje verderop bij het begin van de wandelpaden in de berm. Ook het blauwgrasland dat hier aan de zuidkant van de Nije Heawei ligt, was intussen gemaaid …
Met tractor en wagen werd ook hier het hooi van het land gehaald. Een paar jaar geleden heb ik al eens ondervonden dat je het risico loopt om een boete van € 90,- te krijgen, als je hier een paar stappen in het land zet om een foto te maken van een mooi bloemetje of beestje, dat is toch wat moeilijk te rijmen met het onderstaande beeld. Hoewel die tractor wel op extra brede banden zonder diep profiel rijdt, zal hij toch altijd meer schade aanrichten dan ik met mijn twee gelaarsde voeten kan doen …
Enfin, op dat vlak zal ik toch wel altijd aan het kortste eind trekken. Het werd tijd om de kuierlatten te nemen, het werd tijd om op zoek te gaan naar de blauwe knoop. Tot mijn grote geluk zag ik dat het blauwgrasland waar jaarlijks de meeste blauwe knopen bloeien nog niet was gemaaid …
Het was een pak van mijn hart om te zien dat er hier en daar nog een paarsblauwe gloed over het blauwgraslandje lag. Net als het blauwgrasland aan de andere kant van het pad, mag ook dit kwetsbare gebied niet worden betreden, zoals nog net te zien is op het bordje rechtsonder op de bovenstaande foto. Wetend dat hier volgende week een zware tractor over het land zal denderen om er te maaien, liet ik me door de bordje echter niet tegenhouden …
En dit is dan het bloemetje waarvoor ik op pad ging: de blauwe knoop. De soort staat op de Nederlandse Rode lijst van planten als algemeen voorkomend maar sterk afgenomen. In het Weinterper Skar komt hij gelukkig nog steeds voor …
Hoewel de zon intussen schuil ging achter steeds dikker en grijzer wordende wolken, was het nog een gezoem en gefladder van belang, want een grote keur aan zweefvliegen en diverse vlinders zijn gek op het lekkers dat de blauwe knoop (nog) te bieden had …
Later sprak ik met een van de mensen die er in opdracht van Staatsbosbeheer aan het werk waren. Het verboden stukje land achter de struiken langs het pad was nog niet gemaaid, omdat het er eerder deze week nog te nat was …
Met wat geluk was ik dus nog net op tijd om jullie een paar foto’s van dit fraaie bloemetje te kunnen voorschotelen. 🙂
Op de akker tussen Luxwoude en Langezwaag waar ik vorig jaar in november wat foto- en video-opnamen hebt gemaakt van de aardappeloogst, werd vrijdag tussen de buien door hard gewerkt om de maïsoogst binnen te halen …
De maïshakselaar, een Claas Jaguar 850, stond al een tijdje te wachten op de tractoren met de wagens …
Toen een eerste John Deere tractor met wagen was gearriveerd, kon het werk weer worden hervat …
Tot mijn verbazing begon men in de dwarsrichting van het land te werken …
Na enige tijd moest de blijkbaar speciaal voor dat doel meegekomen Fendt tractor eraan te pas komen om de hakselaar weer terug te trekken naar zijn uitgangspositie …
Nadat de Fendt plaats had gemaakt en de tractor met wagen was gekeerd, verdwenen de hakselaar en de tractor weer tussen de maïs …
Toen er even later weer een bui overkwam, heb ik mijn weg vervolgd, terwijl de mannen voort ploeterden …
Afanja's Weblog 