Weerbeeld maart 2013

Voor het eerst in ruim een maand is er afgelopen nacht en vanmorgen eindelijk weer eens regen van betekenis gevallen. Op dit moment zit er 10 mm in de regenmeter, en daar zal vandaag en morgen nog wel wat bij komen. Dat kan allemaal helemaal geen kwaad, want landbouw en natuur waren hard aan wat vocht toe.

Nu nog wat hogere temperaturen, want daar zijn me zijn allen ook hard aan toe na een erg koude maart. En dat terwijl maart zo veelbelovend van start ging. Na een paar grijze dagen met ’s nachts lichte vorst liepen de maximumtemperaturen op 5 en 6 maart op tot ruim 15 graden, in het zuiden van het land werd het zelfs ruim 18 ºC. Samen met mijn fotomaatje heb ik op 6 maart dan ook voor het eerst dit jaar lekker in de buitenlucht in het rietland zitten lunchen …

130306-1338x

Daarmee hadden we de warmte meteen gehad voor de rest van de maand. De temperaturen daalden pijlsnel naar waarden die veel meer aan winter deden denken dan aan voorjaar. In totaal heb ik 25 vorstdagen (minimumtemperatuur lager dan 0,0 °C) kunnen noteren, normaal zijn dat er in maart ca. 9. Wat vrijwel nooit voorkomt in maart, zijn ijsdagen (dagen waarop de maximumtemperatuur niet boven het vriespunt komt), in de afgelopen maand deed dit fenomeen zich tweemaal voor …

130402-temp-maart

Door de krachtige tot stormachtige oostenwind was het vooral voor het gevoel bijzonder koud. Tussen 22 en 26 maart lagen de gevoelstemperaturen ook overdag veelal tussen -10 en -15 graden, waarden die eind maart zelden voorkomen. De laagste werkelijk gemeten temperatuur was -13,3 graden op 13 maart in het Limburgse Ell. In ons tuintje was de laagste temperatuur in maart -6,4 °C …

130310-1353x

Volgens het KNMI is maart sinds 1987 niet zo koud geweest. De laatste decade was de koudste in ruim honderd jaar sinds de meetgegevens bekend zijn. In De Bilt kwam de gemiddelde temperatuur uit op 2,5 °C, tegen normaal over de periode 1971-2000 ca. 5,8 °C. In ons tuintje was het in maart gemiddeld 1,0 °C tegen normaal ca. 5,0 graden. Kortom: ons gevoel heeft ons niet bedrogen, het was ècht koud in maart. Kijk maar eens naar de gemiddelde maarttemperaturen in ons tuintje sinds 2003 …

130402-gemtemp-maart2003-2012

Behalve koud was maart ook droog. Normaal valt er in maart ca. 60 mm neerslag, in de afgelopen maand viel er slecht 25 mm, waarvan de helft op één dag viel. Zaterdag 9 maart was een gedenkwaardige dag, in het hele land regende het zonder onderbreking 24 uur aaneen. Niet eerder, sinds het begin van deze metingen in 1930, heeft het zo langdurig geregend volgens het KNMI. De weinige neerslag die er in de rest van de maand viel, viel meestal in de vorm van sneeuw of natte sneeuw. Op 11 en 12 maart viel in het zuiden van het land plaatselijk zo’n 15 cm. Dat bleef ons in het noorden gelukkig bespaard …

130402-neerslag-maart

Het meest opmerkelijke beeld van de afgelopen maand vond ik toch wel de bevroren vlakte van de Leijen. Op 26 maart was het meer voor de tweede keer dit jaar bevroren zo ver het oog reikte …

130326-1151x

Het was één van die dagen waarop een ijskoude noordoostenwind over de vlakte blies, met gevoelstemperaturen van -10 tot -15 graden tot gevolg. Lang hielden mijn fotomaatje en ik het dan ook niet uit bij het prieeltje aan de westkant van de Leijen, de temperaturen van 5 en 6 maart liggen ons toch beter …

130326-1204x

Was het dan alleen maar kommer en kwel in maart? Nee hoor, voor het eerst sinds jaren zaten er in de afgelopen weken regelmatig wat sijsjes in ons tuintje. Bij gebrek aan vrolijke voorjaarsbloeiers gaven zij de maand hier voor een belangrijk deel kleur, daarom morgen nog wat sijsjes tegen een vriendelijk blauwe lucht in de hazelaar …

130325-1544x

Skywatch Friday 243

Het wachten is nog steeds op aangenaam voorjaarsweer in Nederland …

We’re still waiting for nice spring weather in the Netherlands …

130326-1227x

Dankzij een sterk hogedrukgebied boven de poolstreken is het hier nog steeds winters koud …

Thanks to an area of high pressure above the pole regions, it’s still freezing cold overhere …

Toen ik woensdag ’n wandeling maakte bij de Leijen, zag ik dat ’t meer weer helemaal was dichtgevroren. Dat heb ik eind maart niet eerder meegemaakt …

When I made a walk near the small lake Leijen on wednesday, I saw the lake was completely frozen again. I’ve never seen this in the end of March …

130326-1153x

De koude noordoosten wind zorgde aan de rand van de bevroren vlakte voor een akelig lage gevoelstemperatuur van pakweg -10 ºC …

The cold northeast wind blew across the frozen lake with a windchillfactor of about – 10 ºC …

130326-1157x

En toen ineens …

And then suddenly …

130326-1212x

Alsof ik het nog niet wist, verschenen er ten teken dat de winter nog niet voorbij was honderden ganzen boven de Leijen …

As if I didn’t know it already, as a sign winter wasn’t over yet, there were hundreds of geese flying over the lake …

130326-1214x

Hopelijk wordt het snel echt voorjaar, zodat de ganzen kunnen vertrekken naar hun broedgebieden …

I hope it will be spring soon, so the geese can leave for their nesting areas …

130326-1215x

Wil je meer Skywatch foto’s zien? Gewoon even op het logo klikken …
Wanna see more Skywatch photos? Just click the logo …

skywatch

Maak er een mooi weekend van!
Wishing you all a wonderful weekend!

 

De Leijen bevroren op 26 maart

Vandaag stond er weer een fotokuierje met mijn fotomaatje op het programma. Nadat we onder het genot van een kop koffie hadden bijgepraat en overleg hadden gehad over locatie en onderwerp, tuften we aan het eind van de ochtend naar de westkant van de Leijen bij De Tike. Ik had gehoopt dat we daar misschien wat door wind, water en vorst gecreëerde ijzige kunstwerkjes in de rietkraag konden fotograferen …

130326-1137x

Nadat we bij Doktersheide (kaartje Google Maps) de auto achter ons hadden gelaten, zei ik tegen Jetske, dat het me alleszins meeviel met de wind en de temperatuur. Dat het voorjaar ook hier nog niet had toegeslagen, was echter al snel duidelijk, de vaart naar de Leijen lag bijna helemaal dicht met een mooi laagje ijs …

130326-1140x

Toen we even later over het laatste stuk van het vlonderpad naar het prieeltje op de oever van de Leijen liepen, kregen we de volle laag van de recht van voren komende oostenwind. Op dat moment begon de gevoelstemperatuur al snel te dalen …

130326-1208x

Van ijzige kunstwerkjes in de rietkraag was geen sprake. Tot mijn niet geringe verbazing zagen we dat het meer vrijwel helemaal bevroren was. Zo ver het oog reikte strekte zich een groezelige ijsplaat over de Leijen uit, ook het eilandje dat voor het prieeltje in het meer ligt was weer geheel ingesloten door ijs …

130326-1158x

Heel apart om dit beeld hier op 26 maart aan te treffen. Op 17 januari zag ik hier een eerste schaatser over een toen veel mooiere ijsvloer glijden, die was toen voor mijn gevoel aan de vroege kant. Het was wel aardig geweest om hier nu een extreem late schaatser aan te treffen, maar dat zat er toch niet in, en laten we hopen dat het er ook niet meer van komt …

130326-1153x

Erg lang hielden we het daar pal op de koude oostenwind niet uit. Aan de onderstaande rietpluimen is goed te zien hoe zeer de wind nog over de vlakte blies. Nadat we allebei de nodige plaatjes hadden geschoten, wisselden we een blik van verstandhouding …, tijd om terug te gaan naar de auto …

130326-1155x

Voordat we daar aan toe waren, ontdekte Jetske echter een plekje waar het heerlijk toeven was. In de zon en in de luwte van wat struikgewas hebben we nog een tijdje heerlijk zitten kletsen en genieten van de zon. Op zo’n plekje uit de wind merk je dan ineens hoeveel kracht de zon alweer heeft, en dan krijgt het begrip windchillfactor ook ineens echt betekenis …

130326-1219x

Helemaal bijgekomen van de kou aan de rand van de ijsvlakte vervolgden we een kwartiertje later met een tevreden gevoel onze weg naar de auto.

Komeet Pan-Starrs (1)

De zon stond op het punt om uit zicht te verdwijnen, toen ik dinsdagavond rond 18:30 uur aan de oostkant van De Leijen bij het paviljoen aankwam (kaartje Google Maps). Er was geen wolkje aan de lucht, en met ruim zicht op de westelijke horizon leek dit me het ideale plekje om een glimp op te vangen van de komeet Pan-Starrs. Tot mijn verbazing was ik er helemaal alleen, en dat kwam me eigenlijk wel goed uit, want nu had ik de picknicktafel aan de rand van het water helemaal voor mezelf …

130312-1830x

Nadat ik de camera op het statief had opgesteld, begon het wachten op en vooral het zoeken van de komeet. Hij zou ergens in de buurt van de maan te zien moeten zijn, had ik gelezen. Eerst de maan maar eens zien te vinden, en dat viel nog helemaal niet mee. Uiteindelijk zag ik rond 19:10 uur een heel smal sikkeltje van de nieuwe maan boven het meer verschijnen. Ik geloof niet dat ik de maan eerder zo fijntjes heb gezien …

130312-1917x

Vanaf het moment dat de maan te zien was, begon het grote zoeken naar de komeet. Met de verrekijker liet ik mijn blik voortdurend over de westelijke horizon glijden. Pas toen de maan al achter de bomen op één van de eilandjes was verdwenen, zag ik veel verder bij de maan vandaan dan ik had verwacht, een klein lichtpuntje verschijnen. Het is een zoekplaatje geworden, maar Pan-Starrs staat er echt op …

130312-1929x

Op basis van wat ik over Pan-Starrs had gelezen op internet, waren mijn verwachtingen vooraf niet erg hoog gespannen, ik had dinsdag ook niet voor niets gekozen voor de titel “Komeetje kijken“, met de nadruk op het verkleinwoord. Door behoedzaam wat in te zoomen, kon ik het vage vlekje in de avondschemering iets beter in beeld brengen, maar het bleef een tamelijk nietig puntje in het universum …

130312-1930x

Nadat ik nog een laatste foto had gemaakt, begon ik wat al te driftig met de camera te zoomen en te draaien, met als gevolg dat ik de komeet niet meer in beeld wist te krijgen. Toen ik hem ook met de verrekijker niet meer wist te vinden, heb ik mijn spulletjes maar ingepakt. Het was op dat moment al half acht geweest, de hoogste tijd om naar huis te gaan, want ik begon het inmiddels ook knap koud te krijgen. En dat was niet zo gek, want er had zich intussen alweer een nieuw laagje ijs op het wateroppervlak gevormd …

130312-1931x

Morgen deel 2, Pan-Starrs op woensdagavond bij De Veenhoop.

De lange witte winter (14)

In de 17-delige serie “De lange witte winter” wordt m.b.v. foto- en videomateriaal een beeld geschetst van de sneeuwrijke winter van 2009-2010 in Fryslân. Ieder filmpje duurt ongeveer 10 minuten …

130217-0001x

Nadat de wereld in deel 13 van “De lange witte winter” onder invloed van hogere temperaturen langzaam grijs en groen begon te kleuren, zorgden nieuwe sneeuwbuien en terugkerende vorst ervoor dat het frisse wit weer terugkeerde op de Friese vlakten. In deel 14 zien we achtereenvolgens beelden van het nieuwe sneeuwdek op It Eilân, in de omgeving van Earnewâld en bij de Leijen. Na deze rondgang door de omgeving zien we hoe kleinzoon Tijmen zich in de tuin bezighoudt met het voeren van de vogels, en tot slot gaan Tijmen en ik in het speeltuintje in de buurt voor het eerst een sneeuwbalgevecht aan …

Zondag 24 februari volgt deel 15: “Witte kliffen”. In dit deel maken we een rit langs de besneeuwde kliffen aan de Friese IJsselmeerkust …

Waaghalzen op dun ijs

Nadat ik vorige week woensdag een bezoekje had gebracht aan de rietsnijders in de Weerribben, was het de volgende dag tijd om me in eigen omgeving weer op het ijs te gaan richten. Voordat ik naar de Jan Durkspolder zou gaan, waar vast al volop geschaatst zou worden, besloot ik even een kijkje bij de Leijen te nemen. Schaatsers verwachtte ik daar nog niet aan te treffen, maar ik was wel benieuwd hoe het ijs erbij zou liggen. Terwijl ik bij Doktersheide (kaartje Google Maps) naar het prieeltje op de oever van de Leijen liep, werd ik opnieuw geconfronteerd met rietsnijders, die ook hier profiteerden van het mooie winterweer. Het perceel bij het prieeltje was pas gemaaid en een deel van het riet wachtte nog op vervoer naar de weg …

130117-1400x

Bij het prieeltje aangekomen, kon ik meteen vaststellen dat het ijs er ronduit fantastisch bij lag, zelden zo’n mooie ijsvloer gezien. Waar ik me over verbaasde, was dat er vlak voor het prieeltje al sporen van een schaatser op het ijs te zien waren. Veel meer dan 4, misschien 5 cm ijs zou er toch nog niet kunnen liggen, leek me …

130117-1402x

Terwijl ik daar zo wat over stond te peinzen, meende ik vanuit de richting Opeinde het kenmerkende krassende geluid van een schaatser over het zingende ijs dichterbij te horen komen. En jawel, al snel zag ik door de rietkraag aan de rechterkant van het prieeltje een schim naderen …

130117-1409x

Vriendelijk groetend passeerde hij me … de gek … De Leijen is weliswaar op de meeste plaatsen niet erg diep, maar het is op verschillende plaatsen toch wel diep genoeg om er te kunnen verdrinken. Omdat er vrijwel altijd stroming is tussen het Opeinder Kanaal aan de zuidkant van de Leijen en de Lits en de Burgumermar aan de noordkant van de plas, is het ijs op de Leijen op bepaalde plaatsen altijd wat langer onbetrouwbaar …

130117-1410x

Ik vind het onbegrijpelijk dat zo’n man zich op zijn Friese noren, bijna in zomertenue en zonder ijsprikkers al na een paar nachten op deze ijsvloer waagt. Hemelsbreed hier 6 km vandaan ligt de Jan Durkspolder, daar groeit het gras bij wijze van spreken door het ijs heen, zo ondiep is het er … Ga daar dan toch schaatsen zo lang het buitenijs niet is vrijgegeven door de IJswegencentrale …

130117-1411x

Verschillende reddingsacties om door het ijs gezakte schaatsers weer op het droge te krijgen hebben de afgelopen week weer handenvol geld gekost, en intussen is gistermiddag na een lange zoektocht in de Nieuwkoopse Plassen de eerste verdronken schaatser gevonden. Voorzitter Jan Oostenbrug van de Friesche IJsbond -dat is de vereniging van IJswegencetrales in Frylân- pleitte er gisteren voor dat mensen die zich op te dun ijs wagen en daar doorheen zakken, zelf de kosten van een reddingsactie maar moeten betalen. In zekere zin valt daar wel wat voor te zeggen, maar zo ver zal het voorlopig wel niet komen …

130117-1413x

Natuurlijk, uit eigen ervaring weet ik dat er voor de liefhebber niets mooier is dan de eerste streken te kunnen zetten op zo’n maagdelijke ijsvloer, maar zeker aan het begin van zo’n winterperiode heb ik het verstand toch altijd wel laten prevaleren, en dat zouden meer mensen moeten doen!

De lange witte winter (9)

In de 17-delige serie “De lange witte winter” wordt m.b.v. foto- en videomateriaal een beeld geschetst van de sneeuwrijke winter van 2009-2010 in Fryslân. Ieder filmpje duurt ongeveer 10 minuten …

130113-0001x

Deel 9 is getiteld “In het rietland”. In deze aflevering kijken we onder andere nogmaals rond bij de rietsnijders in de witte winterse Weerribben en bij het rietland aan de oever van de Leijen bij Doktersheide …

Zondag 20 januari volgt deel 10: “IJspret”. Ondanks de grote hoeveelheid sneeuw die de winter vrijwel continue wit kleurde, kwamen ook de schaatsers aan hun trekken …