De polder It Eilân bij Goëngahuizen is echt een eiland. In de periode maart-oktober zijn de bewoners aangewezen op een pontje om het eiland te kunnen verlaten. Vanaf november tot het eind van de winter ligt er een fiets- en loopbrug over de Goëngahuistersloot …
Gistermiddag ben ik even over de brug gewandeld om een paar silhouetfoto’s te maken van de boerderij bij de minicamping “de Kobbe” …
In de 17-delige serie “De lange witte winter” wordt m.b.v. foto- en videomateriaal een beeld geschetst van de sneeuwrijke winter van 2009-2010 in Fryslân. Ieder filmpje duurt ongeveer 10 minuten …
Nadat de wereld in deel 13 van “De lange witte winter” onder invloed van hogere temperaturen langzaam grijs en groen begon te kleuren, zorgden nieuwe sneeuwbuien en terugkerende vorst ervoor dat het frisse wit weer terugkeerde op de Friese vlakten. In deel 14 zien we achtereenvolgens beelden van het nieuwe sneeuwdek op It Eilân, in de omgeving van Earnewâld en bij de Leijen. Na deze rondgang door de omgeving zien we hoe kleinzoon Tijmen zich in de tuin bezighoudt met het voeren van de vogels, en tot slot gaan Tijmen en ik in het speeltuintje in de buurt voor het eerst een sneeuwbalgevecht aan …
Zondag 24 februari volgt deel 15: “Witte kliffen”. In dit deel maken we een rit langs de besneeuwde kliffen aan de Friese IJsselmeerkust …
Het was bewolkt en grijs gisteren, maar ditmaal zijn we er in het noorden eens goed van afgekomen wat de sneeuw betreft. Een paar maal had ik even het idee alsof minuscule sneeuwvlokjes een soort lichte mist over het vlakke land legden, maar daar bleef het dan ook bij. Omdat alle wegen hier uitstekend berijdbaar zijn en ook uitwijken op de smalste B-wegen geen probleem is nu de bermen bevroren zijn, was het een prima dag voor een ritje in de omgeving van Aldeboarn …
Nadat ik bij De Veenhoop wat foto’s had gemaakt van een groep ganzen van diverse pluimage, ben ik naar It Eilân gereden. Het was me er wat te koud en te kaal voor een langere fotokuier, maar ik ben wel even over de voetgangersbrug, die hier ’s winters altijd ligt voor de bewoners van het eiland, naar de overkant gelopen. De vaargeul van het pontje was nog duidelijk zichtbaar …
Terug in de auto heb ik koers gezet naar Aldeboarn. Voordat ik daar aankwam, heb ik de auto nog een keer aan de kant van de weg gezet om een groepje paarden te fotograferen. Ze stonden wel op een heel bijzondere manier op een rijtje in het witte weidelandschap …
Meestal rijd ik om Aldeboarn heen, gistermiddag besloot ik er even doorheen te rijden, zodat ik even een paar sfeerplaatjes kon schieten van dit aardige dorp op de oevers van het riviertje de Boarn. Het water kabbelde er nog zachtjes voort. In de kern van het dorp heb ik eindelijk van dichtbij eens wat foto’s gemaakt van de kenmerkende scheve kerktoren van Aldeboarn. De foto’s daarvan en meer foto’s van deze dag zullen hier ongetwijfeld nog wel eens voorbij komen …
De volgende halte was bij De Deelen, en daar besloot ik een echte fotokuier te maken. Het was er ongelooflijk stil. Meer dan een enkele wandelaar heb ik niet gezien of gehoord, de enige vogels die ik er gezien heb, waren een paar ganzen die luid gakkend over vlogen. Alle andere vogels waren blijkbaar al gevlogen. Vorig jaar was ik hier op 1 februari, toen trof ik hier na vier(!) nachten met matige vorst de eerste schaatsers aan, waaronder nota bene een jong stel met een kind in een buggy … “Dan deug je toch niet!?” schreef ik daar indertijd over. Ook nu ligt er een mooi laagje ijs op de petgaten, maar het is nog maar een heel dun en fragiel laagje, dat nog hoegenaamd geen draagkracht lijkt te hebben …
Aangekomen bij het eerste bankje was ik eigenlijk wel even aan een kleine pauze toe, maar daar vond ik het toch echt wat te koud voor. Daarom besloot ik maar terug te lopen naar de parkeerplaats via de op één na kortste route, over het vlonderpad dat afwisselend door bos en riet loopt. Al snel kwam ik er achter dat dat geen echt gelukkig keuze was, want ondanks de betimmering met kippengaas waren de planken hier en daar akelig glibberig. Ik heb het er weer heelhuids vanaf gebracht, en ik was blij dat ik weer wat kon opwarmen in de auto …
Terwijl ik even later over de Hooivaartsweg reed, twijfelde ik bij de brug even wat ik zou doen: linea recta naar huis of toch nog maar even een kleine omweg maken …?
Het werd het laatste, en dat bleek weer een gouden greep, want luttele minuten later stond ik oog in ogen met een groepje reeën. Eerst zag ik één ree door een weiland lopen, al snel verscheen er een tweede exemplaar. Samen liepen ze naar een sloot, en daar zag ik nog een paar van die schrandere kopjes verschijnen. Nog weer een paar minuten later stonden er zeven prachtige reeën voor me in het witte winterlandschap. Behalve dat ik er een groot aantal foto’s van heb gemaakt, heb ik ze ook nog eens een minuut of 8 kunnen filmen …
Met een gelukkig en voldaan gevoel ben ik vervolgens huiswaarts gereden, maar niet zonder onderweg nog een korte tussenstop te maken om nog even wat plaatjes te schieten van het enige moment waarop de lucht gisteren even wat kleur toonde …
En vandaag … vandaag schijnt de zon volop, en dus wordt het tijd om er zo meteen maar weer even op uit te trekken. Het winterweer doet me in alle opzichten goed, dus ik probeer er maar van te profiteren zo lang het kan, en ik zie wel waar het schip strandt.
Nog even een foto van de sluis en de sluiswachterswoning vanaf het plekje aan de westkant van Sluis I in de Tjonger bij Nieuwehorne (kaartje Google Maps), waar we gisteren waren gebleven, daarna neem ik jullie via de bypass mee terug naar de andere kant van het sluiscomplex …
De foto’s spreken eigenlijk voor zich en behoeven weinig toelichting, dat geeft mij mooi de gelegenheid om antwoord te geven op een vraag die Marylou, ook wel bekend als Natuurfreak, gisteravond stelde. Bij het zien van al dat stromende en bruisende water in de bypass bij de sluis merkte Marylou op: “Aan waterwegen en sluisjes hebben jullie geen nood. Mooi om naar te kijken op je foto’s Jan. Maar als het blijft regenen waar moet dan al dat water naar toe?” …
Alle water dat in Fryslân terecht komt, ongeacht of dat nu regenwater is of water dat afkomstig is van hoger gelegen gebieden in Drenthe, komt uiteindelijk via natuurlijke stroming of bemaling terecht op de Friese boezem. Daartoe staan er in Fryslân enkele honderden gemalen die het water afvoeren naar de Friese boezem. Die Friese boezem is een aaneengesloten stelsel van meren, kanalen en kleinere vaarten in Fryslân en is gelegen tussen Lemmer in het zuidwesten en Dokkumer Nieuwe Zijlen in het noordoosten van de provincie. Het gebied zit ingeklemd tussen het IJsselmeer, de Waddenzee en het Lauwersmeer. De oppervlakte van de Friese boezem is ca. 15.000 hectare. Er wordt door het Wetterskip Fryslân naar gestreefd om het peil op de Friese boezem gedurende het gehele jaar is op -0,52 m N.A.P. houden …
Om de waterstand op peil te houden, wordt het water uiteindelijk afgevoerd naar het IJsselmeer en de Waddenzee. Eeuwenlang werd het overtollige Friese boezemwater afgevoerd met windmolens en door het openen van de sluizen naar de Zuiderzee en de Waddenzee. In de loop van de 19e eeuw werd het afvoeren van het water steeds problematischer door het dalen van de veengrond. De bouw van het ir. Wouda stoomgemaal bij Lemmer was een grote sprong voorwaarts voor de waterbeheersing in onze waterrijke provincie …
Tegenwoordig zijn het J.L. Hooglandgemaal bij Stavoren en de R.J. Cleveringsluizen bij Lauwersoog belangrijk voor het afvoeren van het water. Tot de bouw van het Hooglandgemaal in 1966 werd het water door het stoomgemaal Woudagemaal op het IJsselmeer geloosd. Het Woudagemaal wordt nu nog slechts ingezet bij zeer hoge waterstanden van de Friese boezem. Zowel begin januari als eind december 2012 is het Woudagemaal enige dagen onder stoom geweest om het overtollige water af te voeren, omdat de moderne gemalen bij extreem hoog water onvoldoende capaciteit hebben om Fryslân droog te houden. In tijden van grote droogte kan er vanuit het IJsselmeer water worden binnen gelaten om de Friese boezem op peil te houden …
Met het oog op steeds vaker voorkomende extreme situaties met hoog water heeft het Wetterskip Fryslân een aantal polders zo ingericht dat ze als extra waterberging kunnen dienen. Als het water niet snel genoeg kan worden afgevoerd naar IJsselmeer of Waddenzee, kunnen deze polders tijdelijk onder water worden gezet om wateroverlast in bewoonde gebieden te voorkomen. In januari 2012 zijn enkele van deze zgenaamde retentiepolders voor het eerst onder water gezet. Op 7 januari 2012 heb ik verslag gedaan van het onder water zetten van de retentiepolder It Eilân ten westen van Drachten …
Andere maatregelen die momenteel worden genomen om Fryslân droog te houden, zijn o.a. de bouw van nieuwe en de vervanging van oude gemalen. Daarnaast wordt al een paar jaar op diverse plaatsen in de provincie gewerkt aan het verhogen van de kaden en dijken om te voorkomen dat het water op ongewilde plaatsen de polder in stroomt. Om ook op langere termijn de veiligheid in Fryslân en Groningen te kunnen garanderen, wordt al jaren gesproken over de bouw van een nieuw gemaal bij Lauwersoog. Voorlopig is de financiering daarvan echter nog niet rond …
Hopelijk heb ik je vraag hiermee naar tevredenheid beantwoordt, Marylou. En zo niet … (vervolg)vragen staat vrij. 🙂
Donderdag rond het middaguur werd door Wetterskip Fryslân het besluit genomen om It Eilân-Oost en een tweede retentiepolder onder water te zetten. Retentiepolders zijn gebieden aan de boezem, die ingericht zijn om op gecontroleerde wijze oppervlaktewater in te laten en om dit water tijdelijk te bergen. Om overstromingen in bewoonde gebieden te voorkomen worden deze polders ingezet bij hoge boezemwaterstanden …
Voor mijn fotomaatje en mij was dat aanleiding om donderdagmiddag even een kijkje te nemen op It Eilân. Terwijl we daar waren, zagen we in de verte een groepje mensen bij het waterinlaatkunstwerk van Fryslân’s eerste retentiepolder. Waarschijnlijk waren medewerkers van het waterschap op dat moment bezig om de waterinlaat open te zetten. We hebben nog even overwogen om daar te gaan kijken hoe het water de polder in zou stromen, maar de naderende bui weerhield ons van dat plan. En dat was achteraf bekeken maar goed ook …
Ik heb wel een filmpje gevonden, waarop te zien is hoe het water donderdagmiddag de polder in stroomde:
Omdat het volgens het waterschap naar schatting 24 uur zou duren, voordat de polder gevuld zou zijn met water, ben ik vrijdagmiddag opnieuw naar It Eilân gereden. Hieronder volgt een aantal foto’s waarop de verschillen tussen de donderdag en de vrijdag te zien zijn vanaf ongeveer dezelfde standpunten …
Donderdagmiddag, 14:04 uur:
Vrijdagmiddag, 13:55 uur:
Donderdagmiddag, 14:05 uur:
Vrijdagmiddag, 14:00 uur:
Donderdagmiddag, 14:12 uur:
Vrijdagmiddag, 14:11 uur:
Ik ben begonnen met een kaartje, en ik eindig ermee. Het gebied met de gele rand is de retentiepolder It Eilân-Oost, het gebied met de blauwe rand is de polder De Burd. Bij de Burd is donderdag een dijk doorgebroken, over een lengte van 200 meter stroomde water de polder in. Bewoners van het gebied hebben vervolgens het dringende advies gekregen om de polder te verlaten.
De waterstand in Fryslân blijft tot na het weekend gevaarlijk hoog, omdat er nog steeds niet afgestroomd kan worden naar de Waddenzee. De drie retentiepolders (It Eilân-Oost, de Soestpolder bij Burgum en een zandwinpunt bij Mildam) doen intussen hun werk, aldus het waterschap. Mede door inzet van It Eilân East als retentiegebied is het waterpeil op de boezem bij Grou met 2 centimeter gezakt, en dat kan net genoeg zijn om de grootste druk van de dijken en kaden af te halen …
De actuele stand van zaken is, dat het waterpeil van de Friese boezem is gezakt naar -34 NAP. Het streefpeil is -52 NAP, dus de situatie is nog steeds spannend. Zaterdagochtend zijn 100 medewerkers van Wetterskip Fryslân en collegawaterschappen uit heel Nederland het gebied in getrokken om herstelwerk aan de kades te doen.
Vrijdag 6 januari is 700 kilometer kade geïnspecteerd op verweking. Een kade die verweekt is, is verzadigd met water en moet gesteund worden door zand aan te brengen aan de voet. Dit gebeurt met kranen. De verwachting is dat de meeste herstelwerkzaamheden vandaag worden afgerond. Wat vandaag niet klaar komt, wordt zondag aangepakt.
Medewerkers van waterschappen uit heel Nederland zijn gisteren en vandaag naar Fryslân afgereisd om Wetterskip Fryslân te helpen bij het inspecteren van de kades. De hulp komt van de waterschappen Scheldestromen, Zuiderzeeland, Rijnland, Delfland, Aa en Maas, , Rivierenland, Rijn en IJssel, Schieland en de Krimpenerwaard, Stichtse Rijnland en Waternet.
Hulde voor al die noeste werkers!
Tot nu toe hebben we in Nederland in het nieuwe jaar alleen nog maar storm en regen gehad …
So far we have had only storm and rain in the New Year in the Netherlands …
Gistermiddag was ik met mijn fotomaatje bij de retentiepolder It Eilân …
Yesterday afternoon I went to a polder with a friend …
Om ervoor te zorgen dat dorpen en steden droog blijven, is deze polder gistermiddag vlak nadat wij er waren onder water gezet door het waterschap …
To prevent the flooding of villages and cities, this polder was flooded by the authorities just after we were there yesterday afternoon …
Jetske maakte aan de overkant van de brug nog snel even een laatste foto van een naderende bui…
My friend made a last photo at the other side of the bridge of an approaching storm shower…
En toen was het tijd om terug te gaan naar de auto …
Time to go back to the car ….
Enkele minuten later zaten we precies op tijd weer in de auto …
A few minutes later we were just in time back in the car …
Wil je meer Skywatchfoto’s zien? Klik dan op het logo …
Wanna see more Skywatch photos? Just click the logo …
Prettig weekend! … – …Enjoy your weekend!
Mijn benen zijn weliswaar weer wat krachtiger dan gisteren, maar een fotokuier zat er nog niet in. Daarom trek ik ook vandaag maar weer een paar foto’s uit het archief, daar zitten tenslotte nog genoeg plaatjes in die het bekijken wel waard zijn. Deze foto’s heb ik zondagmiddag gemaakt tijdens mijn kuier op It Eilân …
Ook zonder kuier heb ik me vandaag weer prima vermaakt. Nadat vriend Johan van Aken had gelezen van mijn off-day, besloot hij me vanmiddag met een bezoekje te vereren. De middag werd op aangename wijze gevuld met gesprekken over video en fotografie, het bekijken van een paar nieuwe videoproducties van Johan en met een greep uit mijn foto-archief.
De onderstaande foto sprong er voor Johan uit, daarom draag ik hem bij deze aan Johan op, als dank voor alweer een gezellige middag …
Afanja's Weblog 