Naar mate de tijd verstreek kwam de zomer steviger in het zadel te zitten. De maand juli begon nog redelijk koel, maar in de tweede helft van de maand liepen de temperaturen snel op. Op het terras werd het al regelmatig te warm en bloemen in de tuin zoals de sierui waren maar enkele dagen mooi voordat ze begonnen te verwelken …
Behalve dat ik enkele keren een ritje naar de ijsvogels heb gemaakt, heb ik vanaf half juli mijn bezigheden vooral binnenshuis gezocht. Zelfs de lammeren dartelden niet meer fris en vrolijk door de wei, ze zochten al vroeg op de dag schaduwplekjes op. Ik was blij om op een dag een bijzon te zien, want dat is vaak een teken van een weersverandering. Nadat het weerstation op 19 juli de historische waarde van 35,6°C registreerde, viel er op de dagen daarna gelukkig ca. 20 mm regen en daalden de temperaturen naar normale waarden …
Drie tropische dagen op rij met als uitschieter de 35,6°C waren wat mij betreft wat teveel van het goeie. Het probleem met dertigers is dat de warmte dan ook onafwendbaar het huis binnendringt, daar kon geen luchten meer tegenop. Zelfs een kunstgreep om de schuifpui ’s nachts deels open te houden, bracht geen verkoeling meer. En toch bleek de gemiddelde temperatuur uiteindelijk ‘slechts’ op een bescheiden 18,6°C uit te komen. Met gemiddeld over het land 23 mm neerslag was juli landelijk een zeer droge maand, wij hadden met 53 mm eigenlijk nog niks te klagen …
‘In mei leggen alle vogels een ei,’ zo luidt het gezegde. Wel, dat deden ze bij ons in de tuin ook. Een koolmezenpaartje was in het nestkastje getrokken om daar een nestje jongen groot te brengen. En ook de merels hadden het er nog steeds druk mee, ze waren al snel aan de tweede leg begonnen …
Mei begon met vrij koel, maar rustig weer. Mooi weer om weer eens een kijkje in de Ecokathedraal te nemen. Daar sloeg de vermoeidheid ondanks het koele weer al snel weer toe, daarom heb ik me in de periode daarna vooral beperkt tot het fotograferen in de tuin en bij de ijsvogels. Daar vermaakte ik me elke keer prima. Nadat meneer IJsvogel voor de zoveelste keer een lekker visje aan zijn vrouwtje had overgedragen, mocht ik half mei zelfs getuige zijn van een paringssessie …
Zoals al eerder gezegd, kende mei een tamelijk koele start. De temperaturen gingen de eerste helft van de maand wat op en neer. De maximumtemperatuur lag meestal tussen de 15 en 20°C, daarna volgde een warme week. Nadat de maximumtemperatuur er twee dagen heel dicht tegenaan hadden gezeten, kon ik op 18 mei met precies 25°C de eerste zomerdag noteren. In de laatste decade zakten de maxima terug tot rond de 15°C, maar dat kon niet voorkomen dat mei een warme maand was. Met 51 mm viel er een normale hoeveelheid neerslag in ons tuintje …
Na een grijze en donkere winterperiode brak het voorjaar in maart aan met volop zon. Het mooie weer wist me na enige tijd zelfs te verleiden tot een kuier in het Weinterper Skar …
Zoals de laatste jaren gebruikelijk is geworden, heb ik in het voorjaar ook weer een paar maal een ritje naar het kijkplatform in de Surhuizumermieden gemaakt. Dit is momenteel toch wel een van de beste plekken in de buurt om grutto’s te spotten, en dat lukte ook in 2022 meteen weer. Ook een graspieper wilde wel even poseren. In de tuin trof ik op een koude ochtend een zieltogende hommel aan. Met suikerwater was hij niet meer te redden, het arme beest had ook mijten …
Met fotomaatje Jetske ging ik tegen het eind van de maand naar ‘de Lokkerij’(Google Maps), een ooievaarsstation in een beboste omgeving. Die dag liep ik ook voor het eerst flink tegen mijn grens aan, omdat mijn benen me nog maar nauwelijks konden dragen op weg terug naar de auto. Onderweg naar huis werd ons pad later op de dag gekruist door een overstekende trein. Dat is voor mij altijd een hoogtepuntje, want in een straal van 25 km rond mijn woonplaats Drachten rijdt nog steeds geen trein …
Maart was een uiterst zonnige maand. Ik telde 16 dagen zon, op 7 dagen was het licht bewolkt en op 8 dagen was het bewolkt of overwegend bewolkt. Volgens het KNMI was maart met gemiddeld over het land 250 uren recordzonnig. Met zoveel zon en veelal een zuidelijke stroming kon het niet missen of de gemiddelde temperatuur moest ook in maart weer hoog eindigen: 7,9°C in onze tuin (normaal ca. 5,0°C over de periode 1971-2000). Behalve zonnig was maart met welgeteld 9 mm ook bijna recorddroog. Bijna, want de laatste dag van de maand had nog een verrassing in petto: ’s avonds viel er ca. 3 cm sneeuw …
Dat het een warme en droge zomer was, is intussen een open deur. Nu ik alle cijfertjes op een rij heb gezet en daar wat grafiekjes van heb gemaakt, weet ik nu heel aardig hoe de zomer in ons tuintje ongeveer is verlopen. Om te beginnen het meest eenvoudige temperatuurgrafiekje, hierin staan per maand en daarnaast over de hele zomer de gemiddelde temperaturen. Rood staat voor de gemiddelde temperatuur in ons tuintje in 2022, blauw staat voor de gemiddelde temperaturen in onze tuin over de periode 1971-2000. Iedere zomermaand verliep dit jaar duidelijk warmer dan normaal. De gemiddelde temperatuur kwam in ons tuintje uit op 18,6°C. Daarmee was deze zomer hier 3 graden warmer dan de gemiddelde zomer in de periode 1971-2000 …
In de tweede grafiek zijn de maximumtemperaturen per dag te zien. Daaruit valt te leren dat we hier deze zomer 75 warme dagen (20°C of warmer) hadden, over de periode 1971-2000 telde de zomer gemiddeld ca. 49 warme dagen. We hadden 22 zomerse dagen (25°C of hoger), tegen ca. 15 in de periode 1971-2000. Tot slot heb ik in ons tuintje 7 tropische dagen (30°C of hoger) kunnen noteren, tegen ca. 3 in de periode 1971-2000. De warmste dag was 19 juli met de absolute recordtemperatuur van 35,6°C …
Dus ja, het was warm. Hoe warm? Wel, in mijn meetreeks van 2003-2022 is de zomer van 2022 met gemiddeld 18,6°C met stip binnengekomen op nr. 2. Alleen de zomer van 2018 was met 18,8°C warmer. En dat geldt niet alleen voor ons tuintje, ook volgens het KNMI in De Bilt was de zomer van 2018 net wat warmer …
Van de temperaturen stappen we over op de neerslagcijfers. Van 1 juni tot 1 september viel er maar 166 mm regen in onze tuin. In de periode 1971-2000 was dat gemiddeld ongeveer 200 mm. Hoewel het een droge zomer was, hadden we hier in het noorden nog het geluk dat juni met 101 mm een relatief natte maand was. Maar intussen zijn we wel weer aan een buitje toe …
Het volgende grafiekje laat per dag de neerslagcijfers in onze tuin zien. De natste dag was 6 juni, toen er ruim 28 mm regen viel. Daarna werd ’t geleidelijk droger. In Fryslân hebben we nu een neerslagtekort van ca. 200 mm …
Het laatste grafiekje toont de jaarlijkse neerslagcijfers over de periode 1971-2000. Alleen in de zomers van 2003, 2018 en 2019 viel er minder regen in ons tuintje …
Persoonlijk slotwoord
Tot zover de cijfers, waar afgezien van misschien een tik- en rekenfoutje weinig op af te dingen valt. Ik sluit af met een wat meer persoonlijke noot. Wat die warmte met mij doet, is niet meetbaar. Maar laat ik ervan zeggen dat het voor mij echt veel te warm was. Het was weer een flink tikkie erger dan in de horrorzomer van 2020. MS en warmte zijn geen vriendjes. Dat wist ik al, toen we na de diagnose in 2004 van de neuroloog het advies kregen om in de vakanties maar niet meer af te reizen naar Zuid-Frankrijk. Dat hebben we sindsdien ook niet meer gedaan. Maar de warmte van Zuid-Frankrijk lijkt sindsdien echt ieder jaar dichterbij te komen, en vluchten kan niet meer.
De warmte heeft deze zomer voor het eerst echt een langdurige verlammende en doodvermoeiende werking op mijn hele lijf gehad. En dat is nog steeds niet voorbij. Aanvoer van drie maanden warmte zal zeker een maand met temperaturen rond de 20°C of lager vergen om die warmte weer te laten afvloeien, schat ik. Terugkomen op het niveau van voor de zomer, zal zeer waarschijnlijk niet meer lukken, tenzij de neuroloog nog nieuwe mogelijkheden ziet. We gaan het zien. Intussen blijf ik, zoals ook in de afgelopen zomer, mijn best doen om te blijven bewegen en fotograferen. Ik zal wat vaker een greep in mijn archief doen en de tuin zal hopelijk inspiratie en mogelijkheden blijven bieden, zoals dat zelfs op de warmste dag van het jaar het geval was met de onderstaande foto’s …
Het heeft wat langer geduurd dan gehoopt, maar nu het laatste ijs uit de vijver ook op mijn weblog is verdwenen en ik voorlopig door mijn winterfoto’s heen ben, is het dan toch echt tijd om een beeld van het weer in en rond onze tuin in 2021 te schetsen.
Hoewel Nieuwjaarsdag hier zonnig verliep, was het in de rest van de maand vooral grijs, nat en te zacht. Alleen halverwege de maand was het even wat kouder en viel er wat sneeuw. We moesten echter tot de tweede week van februari wachten, voordat het echt koud werd. Een week lang was het even echt winter met sneeuw en matige tot strenge vorst. In ons tuintje ben ik niet verder gekomen dan -8,9°C, maar het was op diverse plaatsen genoeg voor veel sneeuw- en schaatspret …
Na die ene week in februari was het ook meteen klaar met de winter. Met ca. 255 mm neerslag en een gemiddelde temperatuur van 3,7°C kunnen we stellen dat het een natte en zachte winter was, die vast niet in het collectief geheugen zal blijven hangen.
Dat geldt trouwens ook voor de maand maart, want dat was met uitzondering van enkele dagen ook een kleurloze en saaie maand. Alleen op de laatste twee dagen van maart werd het warmer dan 20°C. Daarna was de warmte ook meteen weer voorbij. De hoogste temperatuur die ik hier in april op de thermometer zag verschijnen was 19°C. De hagelstenen waaiden ons tot half april om de oren …
Mei was voor het gevoel met 11,2°C niet alleen een frisse, maar vooral ook een erg natte maand. Met 116 mm regen viel er in onze tuin meer dan tweemaal zoveel regen als normaal. En om het meteen maar duidelijk te stellen: ook juni, juli, augustus en oktober verliepen veel natter dan normaal. Tegelijkertijd was het in die maanden wel steeds warmer dan normaal (‘normaal’ gaat bij mij over de periode 1971-2000) …
Aan de temperaturen lag het de afgelopen zomer niet zo zeer in onze contreien. De gemiddelde temperatuur kwam over de zomermaanden uit op 17,9°C tegen normaal ca. 15,8°C over de periode 1971-2000. Voorwaar niet slecht! Door het uitblijven van hoog zomerse en tropische temperaturen heb ik het persoonlijk als een prima zomer ervaren. Alleen met 316 mm regen over die periode, tegen normaal ca. 198 mm, was er weinig reden tot uitbundig zomervertier …
September was met slechts 37 mm voor de verandering een aangenaam droge maand, maar dat werd in oktober onmiddellijk weer afgestraft met 116 mm regen tegen normaal ca. 74 mm. De herfstmaanden verliepen in lijn met het grootste deel van het jaar zacht, pas op 22 november kon ik de eerste lichte nachtvorst noteren …
Ook december verliep hoofdzakelijk grijs en was met 4,3°C weer een zachte maand. Maar met een gemiddelde temperatuur van -3,3°C hadden we hier wel de koudste kerstdagen in 25 jaar. Van een witte kerst kwam het niet, maar een zonnige kerst is ook wat waard …
Uiteindelijk is de gemiddelde temperatuur in ons tuintje uitgekomen op 10,5°C tegen normaal ca. 9,1°C over de periode 1971-2000. Er viel 959 mm neerslag tegen normaal ca. 770 mm over de periode 1971-2000. En zo zien de temperatuur- en neerslagcijfers sinds 2003 er ongeveer uit …
Tot slot nog wat cijfertjes. De hoogste temperatuur werd met 31,7°C bereikt op 17 juni. De laagste temperatuur van het jaar was -8,9°C op 13 februari. De natste dag was 25 juli met 64 mm …
Dat het weer in ons land vrijwel altijd en overal onderwerp van gesprek is, staat al jarenlang vast. Gemopper over het weer hoort daar ook altijd bij, maar er is maar zelden zo vaak en zo veel geklaagd en gemopperd over het weer als in de zomer van 2021, geloof ik. Maar als je het in wat breder perspectief plaatst, dan was die zomer van 2021 zo slecht nog niet …
Laten we eerst eens kijken naar de gemiddelde temperatuur in de drie zomermaanden. In ieder van die maanden lag de gemiddelde temperatuur nog altijd een stuk hoger dan in de periode 1971-2000, want die periode is nog altijd mijn referentiepunt. De gemiddelde zomertemperatuur kwam in ons tuintje uit op 18,0ºC tegen 15,8ºC in de periode 1971-2000. Bij het KNMI in De Bilt kwam de gemiddelde temperatuur uit op 17,7ºC tegen 16,6ºC in 1971-2000. Zie ook de grafiek linksonder …
Gemopper over de temperatuur vind ik dan ook overdreven. Als het om de hoeveelheid neerslag gehad, is het een heel ander verhaal. De beelden van de watersnood in Zuid-Limburg en delen van o.a. België en Duitsland staan velen nog wel bij, denk ik. Hier bij ons was het in alle drie de zomermaanden te nat, de grafiek rechtsboven spreekt boekdelen. Uiteindelijk was er aan het eind van de zomer 347 mm water door de regenmeter gelopen, bijna het dubbele van de gemiddelde hoeveelheid van 200 mm in de periode 1971-2000. Het KNMI in De Bilt noteerde 244 tegen normaal ca. 200 mm. Maar ach, die regen heeft vanuit fotografisch oogpunt ook weer zijn voordelen …
Ook als ik de temperaturen van deze zomer vergelijk met die van mijn metingen in de tuin sinds 2003, doet 2021 het nog niet zo slecht. Sinds 2003 heb ik hier maar vijf zomers gehad, die warmer waren dan de 18,0ºC van de zomer van 2021. Ook in De Bilt was het slechts vijf keer warmer. Bij ons verliepen welgeteld 13 zomers met een lagere gemiddelde temperatuur, in De Bilt was dat 10 keer het geval. Zie verder de grafiek linksonder …
Dat de zomer nat was, wordt ook over deze periode bevestigd. Alleen in de zomers van 2004 en 2013 viel er meer regen in onze tuin, zoals te zien is in de grafiek rechtsboven. Dus, was de zomer nat? Ja, de zomer was behoorlijk nat. Was dat erg? Voor mij niet echt, maar vooral voor de kampeerders onder ons was het wat dat betreft een slechte zomer. Voor de gemiddelde tuin en voor de natuur was het een top-zomer met niet teveel felle zon en eindelijk een fijne aanvulling van het neerslagtekort van de afgelopen jaren …
Tot slot kijken we nog even naar het verloop van de maximumtemperaturen in de zomer van 2021. Ik heb 58 warme dagen geteld (=20 graden of warmer), in de periode 1971-2000 waren dat er gemiddeld ca. 49. Verder heb ik 11 zomerse dagen kunnen noteren (=25 graden of hoger), tegen normaal 15. Tot slot telde de afgelopen zomer slechts 1 tropische dag (=30 graden of hoger) tegen normaal over de periode 1971-2000 ca. 3. De gemiddelde maximum temperatuur is uitgekomen op 21,4ºC. In De Bilt waren er deze zomer 70 warme dagen, 17 zomerse dagen en 1 tropische dag. Normaal zijn dat er resp. 64, 22 en 5 …
In het grafiekje rechtsboven is de verdeling van de neerslag in ons tuintje over de afgelopen zomer te zien. De wolkbreuken van 5 juni en 25 juli zijn met resp. 54 en 64 mm beeldbepalend. Dergelijke stortbuien hebben we liever niet te vaak, want de waterafvoer kan dat allemaal niet snel genoeg verwerken. En dat geeft nogal wat stank en viezigheid …
Tot zover mijn persoonlijke overzicht van de zomer van 2021. Door het uitblijven van hittegolven of anderszins langdurige warme perioden vond ik het een prima zomer. En daar wil ik dan ook maar mee afsluiten. De zomer is intussen na een warme week met echt zomerse temperaturen, die ik hier in juli en augustus niet op de thermometer heb gezien, tamelijk geruisloos overgegaan in de herfst …
De winter begon vrij zacht, en dat bleef hij ook lang. December was met een gemiddelde temperatuur van 5 ºC ca. anderhalve graad warmer dan normaal over de periode 1971-2000. Januari was met een gemiddelde van 2,7 ºC ongeveer een halve graad warmer dan normaal over de eerder genoemde periode. Meer dan af en toe wat lichte nachtvorst zat er niet in. Echt koud en interessant werd het pas vanaf 7 februari, maar langer dan een week mochten we daar niet van genieten, zoals hier gisteren in het overzicht van al februari te zien was …
De tijdelijke kou in februari werd ruimschoots gecompenseerd door de week die daarop volgde, waarin de temperatuur opliep tot een maximumtemperatuur van 17,6 ºC. Uiteindelijk kwam de gemiddelde temperatuur over de winter van 2020-2021 in onze tuin uit op 3,7 ºC. Daarmee was de winter ca. 1,5 ºC zachter dan het langjarig gemiddelde van 2,2 ºC over de periode 1971-2000 in onze contreien …
De winter was volgens het KNMI met landelijk gemiddeld 223 mm in het hele land aan de natte kant. Wij zaten met 254 mm regen en ca. 7 cm sneeuw in het natste deel van het land. Vooral in december en januari was het met respectievelijk 104 en 110 mm een natte boel. Veel stelde het niet voor, maar we kregen op 16 januari ’s avonds nog wel een fotogeniek laagje sneeuw … Het echte winterweer kwam in februari net op tijd om de grijze en natte december en januari te doen vergeten en om voor velen tijdelijk wat verlichting te brengen in de maar aanslepende corona-ellende. Van de meer traditionele ijspret heb ik hier de afgelopen weken al genoeg laten zien. Daarom sluit ik de winter af met een foto van het ‘Easy Rider gevoel’ van een deel van de Friese dorpsjeugd …
De winter was volgens het 
Afanja's Weblog 