Terugblikkend durf ik wel te stellen dat het weer allerminst saai was in 2012, want het had van begin tot eind een zeer wisselvallig karakter. Dat begon al meteen met een zeer zacht en nat begin van de winter. Nadat er in december 2011 in ons tuintje al 154 mm regen was gevallen, kwam daar in januari nog eens 112 mm bij. In Noord-Nederland dreigden op verschillende plaatsen overstromingen. Er werden op verschillende plaatsen nooddijken aangelegd en het Woudagemaal werd onder stoom gebracht om water van de Friese boezem te kunnen lozen op het IJsselmeer. Ook werden in Fryslân voor het eerst retentiepolders onder water gezet om wateroverlast in bewoonde gebieden te voorkomen. Op 5 januari lag de retentiepolder It Eilân er nog goeddeels droog bij (foto linksonder), een dag later stond hij onder water (foto rechtsonder) …
En het bleef in 2012 niet bij een natte januari. Nadat de periode februari-mei relatief droog was verlopen, volgde een kletsnatte zomer. Normaal gesproken valt er in onze omgeving in de zomer ca. 200 mm regen, in de zomer van 2012 viel met 401 mm de dubbele hoeveelheid neerslag. Omdat ook oktober en december weer erg nat verliepen, moest in de laatste week van het jaar het bijna 100 jaar oude Woudagemaal opnieuw onder stoom worden gebracht. In ons tuintje viel in 2012 in totaal 1046 mm neerslag, over de periode 1971-2000 was dat gemiddeld 770 mm. Dat cijfer komt mooi overeen met het beeld dat door het KNMI wordt geschetst in het jaaroverzicht: “Van de KNMI-stations was Leeuwarden in 2012 het natst met 1043 mm. In het oosten en zuidoosten werd de minste neerslag afgetapt. Diverse stations kwamen daar uit op ca. 750 mm. In De Bilt werd 878 mm geregistreerd tegen 835 mm normaal …”
Na twee uiterst zachte wintermaanden werden we eind januari ineens verrast door een periode met echt ouderwets winterweer. Tussen 30 januari en 8 februari was er voor het eerst in vijftien jaar sprake van een officiële koudegolf. De landelijk laagste temperatuur van 2012 werd gemeten in Lelystad op 4 februari: -22,9 °C, in ons tuintje werd het op die dag -16,9 °C. Even, heel even werd er zelfs gedacht aan een Elfstedentocht, maar daarvoor lag er met name in de zuidwest hoek van Fryslân toch echt te weinig ijs. Zo snel als koning winter kwam, zo snel verliet hij ons ook weer, waardoor de winter uiteindelijk toch nog als ‘zacht’ de boeken in ging. Maar hoewel de tocht der tochten er niet in zat, was er dagenlang volop ijspret …
Na de zachte winter volgde ook een zacht voorjaar. Dat kwam vooral door de maand maart, deze eindigde op een derde plaats in de rij van zachtste maartmaanden in ruim een eeuw. Normaal ligt de gemiddelde temperatuur in maart in ons tuintje rond de 5 graden, in 2012 kwam ik uit op 7,5 °C. Met uitzondering van augustus zaten er verder weinig uitschieters in wat de temperatuur betreft. De zomer begon met koel, nat en somber weer. De vakanties in juni en juli vielen voor velen in het water, maar wie in augustus zijn vrije dagen had gepland was veel beter af. De maand was warm en zonnig met in het weekeinde van 18 op 19 augustus tropische temperaturen. Ell in Limburg registreerde 36,7 graden, de landelijk hoogste stand van 2012. In ons tuintje bereikte het kwik op 19 augustus een hoogste stand van 32,5°C …
Zoals al eerder gezegd, het was vooral wisselvallig in 2012. Gedurende de hele zomer trokken er regelmatig zware buien met hagel, onweer en windstoten over het land, die her en der tijdelijk voor overlast zorgden. Een gevaarlijke situatie deed zich op 4 augustus voor bij Steenwijkerwold, waar als gevolg van een valwind de grote tent van het Dicky Woodstock Festival instortte. Eind augustus viel in Friesland 50 tot 75 mm en lokaal meer dan 100 mm binnen één etmaal …
De hoogste en de laagste temperaturen van het afgelopen jaar …
Gelukkig was het niet allemaal kommer en kwel. Nadat juni en juli goeddeels in het water waren gevallen, deed augustus zijn best om nog wat van de zomer te maken. Er viel weliswaar ook in die maand meer dan twee keer zoveel regen als in een gemiddelde augustusmaand, maar omdat de meeste regen op een zestal dagen viel, was er tussendoor veelvuldig ruimte voor de zon. Augustus was met 18,0 °C (normaal ca. 16,6 °C) veruit de warmste maand van het jaar …
Over de herfst hadden we voor mijn gevoel niet echt te klagen. In oktober kwam de regen weliswaar met bakken uit de lucht, maar daar stond tegenover dat september en november tamelijk droog verliepen. Eind september verliep winderig, maar een zware herfststorm bleef uit. In fotografisch opzicht had de herfst met zon, buien en mist veel te bieden. De herfsttinten lieten zich pas laat zien, maar toen ze er eenmaal waren, was het een lust voor het oog. En dat kan ook gesteld worden voor het veelbelovende begin van de nieuwe winter. Vanaf Sinterklaasavond was een deel van Fryslân enkele dagen getooid met een fotogeniek laagje sneeuw …
Ter afronding nog even dit: het betreft hier een persoonlijk weeroverzicht, waarbij geen gebruik is gemaakt van geijkte apparatuur.
In ons tuintje is de gemiddelde temperatuur in 2012 uitgekomen op 9,5 °C. Daarmee was het jaar 0,4 graden warmer dan het langjarig gemiddelde over de periode 1971-2000. Bij het KNMI in De Bilt kwam de gemiddelde temperatuur uit op 10,3 °C, 0,5 graden boven het langjarig gemiddelde over de periode 1971-2000.
Over de laatste 10 jaar (ja, zo lang verricht ik mijn waarnemingen al) is de gemiddelde temperatuur in ons tuintje uitgekomen op 10,0 °C, en dat is dan toch 0,9 °C hoger dan het langjarig gemiddelde over 1971-2000. Bij het KNMI komt de gemiddelde temperatuur over de laatste 10 jaar uit op 10,5 °C, en dat is 0,7 °C hoger dan het langjarig gemiddelde over 1971-2000 …
De weken rond de jaarwisseling zijn het bespreken niet waard. Voorlopig lijkt de mistroostige en grijze periode waar we momenteel in zitten nog wel even voort te duren, maar we hebben vorig jaar in februari kunnen zien hoe snel de situatie kan veranderen. Wie weet wat er de komende weken nog kan gebeuren …
Voor de korte termijn durf ik wel te voorspellen dat “De lange witte winter” morgen weer op dit weblog zal toeslaan. Het is niet het mooiste en meest interessante deel, maar ja … ook in die lange witte winter was het niet alle dagen feest . 🙂
Afanja's Weblog 