Hoe en wat 2019 – 9

Geplaatst op 10 januari 2020 - 10:26 door Jan K. alias Afanja

Ook met de terugblik op september ben ik snel klaar, want ook in die maand ben ik nauwelijks buiten de tuin geweest. De tuin bleef trouwens lang mooi afgelopen jaar. Nadat het met uitzondering van maart elke maand te droog was geweest, viel er in september eindelijk weer eens regen van betekenis. Aan het eind van de maand was er ca. 96 mm door de regenmeter gegaan, zo’n 20 mm meer dan normaal …

7 september 2019 – regen van betekenis

8 september 2019 – oranje havikskruid in de tuin

De maximumtemperaturen lagen in september vrijwel elke dag tussen de 15 en 20 graden. Uitschieters waren er bijna niet, de maand telde 3 warme dagen (maximumtemperatuur 20 ºC of hoger) terwijl dat er over de periode 1971-2000 ongeveer 7 stuks waren. Desondanks was het met een gemiddelde temperatuur van 14,3 ºC weer een half graadje warmer dan normaal over de eerder genoemde periode …

19 september 2019 – een heidelibel in de tuin

28 september 2019 – lampionnetjes in de tuin

Hoe en wat 2019 – 8

Geplaatst op 9 januari 2020 - 10:49 door Jan K. alias Afanja

Het is dat augustus niet mag ontbreken in een jaaroverzicht, anders had ik het overgeslagen. Vanwege aanhoudende zenuwpijn ben ik de tuin die maand nauwelijks uit geweest. Met maximumtemperaturen die de eerste 3 weken vrijwel elke dag net boven de 20 graden lagen, was het ook prima uit te houden in de tuin. En zoals bekend valt daar gelukkig ook nog wel eens wat te fotograferen. Zoals deze graafwesp bijvoorbeeld (met dank aan Soli voor de naamgeving) …

In de laatste decade van de maand liepen de temperaturen opnieuw op tot tropische waarden. Van 23 t/m 28 augustus hadden we hier in het noorden de tweede hittegolf van het jaar te pakken. Hoewel de warmte in de schaduw van onze hazelaar over het algemeen redelijk tot goed uit te houden is, kwam het toch goed uit dat ik een uitnodiging kreeg om mijn verjaardag elders te vieren. En daar kwam ik aan het eind van de dag vandaan met die mooie rode heksenbol die een plekje bij de vijver heeft gekregen …

22 augustus 2019 – verlate verjaardagsviering buiten eigen huis en tuin

23 augustus 2019 – een van mijn fotomaatje gekregen heksenbol

In onze tuin heb ik in augustus 28 warme dagen (maximumtemperatuur 20,0 °C of hoger), 7 zomerse dagen (25,0 °C of hoger) en 3 tropische dagen ( 30 °C of hoger) geteld. Het werd gemiddeld 18,4 ºC tegen normaal ca. 16,6 ºC. De neerslagverdeling verschilde in augustus nogal over ons land. De meeste regen viel in het noordwesten. Op sommige KNMI-neerslagstations in Noord-Holland en het noordwesten van Fryslân werd 130-154 mm afgetapt, ruim meer dan normaal. Bij ons viel slechts ca. 42 mm en dat was zo’n 20 mm minder dan normaal. Om het neerslagtekort niet te ver op te laten lopen, zette Aafje me in die tijd aan het eind van de middag zo af en toe een lekker koele, licht alcoholische versnapering op waterbasis voor …

Hoe en wat 2019 – 7

Geplaatst op 8 januari 2020 - 10:23 door Jan K. alias Afanja

Juli begon met gematigd zomerweer. Op dag 7 en 8 was het met 16 graden op de thermometer ronduit koud voor de tijd van het jaar. Onze vijver bleek in die tijd een paar erg mooie verrassingen voor ons in petto te hebben. Om te beginnen zagen we de krabbenscheer er voor het eerst bloeien. Nog mooier werd het toen ik er salamanders ontdekte. De tijd die ik met veel plezier aan de rand van de vijver heb doorgebracht, resulteerde na het nodige montagewerk in december uiteindelijk in een paar filmpjes: Salamander TV 1 en Salamander TV 2.

De laatste fotokuier voorafgaand aan een lange pijnlijke periode stond in het teken van het treffen met Matroos Beek en haar kapitein in de Ecokathedraal. Het werd een prettige ontmoeting en een gezellige kuier, waar ik nog steeds met veel plezier op terugkijk …

4 juli 2019 – de ontdekking van het jaar: salamanders in de vijver

8 juli 2019 – treffen met Matroos Beek in de Ecokathedraal

Nadat een behandeling op de Pijnpoli na verloop van tijd een tegengesteld effect bleek te hebben, werd de zenuwpijn in mijn buikwand – veroorzaakt door Acnes – in de loop van juli en augustus alleen maar erger. Autoritjes en fotokuiers zaten er vanaf half juli geruime tijd niet in. Nog een geluk dat ik in de tuin af en toe een foto kon maken …

15 juli 2019 – een koolwitje in de tuin

Intussen liepen de temperaturen in de tweede helft van de maand geleidelijk op naar tropische waarden. Aan het eind van de maand kon ik 9 zomerse dagen (warmer dan 25 ºC) noteren, waarvan 5 tropische dagen (warmer dan 30 ºC). Daarmee hadden we lokaal een 8 dagen durende hittegolf. De hoogste temperatuur in onze tuin was 36,7 ºC op 25 juli. Dat is voor onze tuin meteen een record. Het heetst werd het in Gilze-Rijen met 40,7°C, dat is het nieuwe nationale hitterecord …

25 juli 2019 – zonsondergang na de warmste dag van het jaar: 36,7 ºC

De gemiddelde temperatuur kwam aan het eind van de maand uit op 19,4 ºC, en dat is toch weer bijna 3 graden boven het langjarig gemiddelde van 16,5 ºC over de periode 1971-2000. In de laatste dagen van juli viel er af en toe hier en daar wat regen, maar echt verkoeling en vocht in de bodem leverde het niet op. In onze tuin viel in juli slechts 29 mm neerslag, tegen normaal ca. 70 mm …

28 juli 2019 – eindelijk wat regen

Hoe en wat 2019 – 6

Geplaatst op 7 januari 2020 - 10:16 door Jan K. alias Afanja

Juni begon letterlijk en figuurlijk met een paar klappers. Op 4 juni lukte het me tijdens een onweersbui, die ten zuiden van ons langs trok, eindelijk weer eens om de bliksem een paar maal in beeld te vangen. Toen ik de volgende dag met Jetske een rit door de Kop van Overijssel maakte, zagen we de andere kant van het stormachtige weer. Her en der lagen afgebroken takken en gevelde bomen.

De voorgaande avond waren er meerdere tornado’s over ons land getrokken, zo bleek uit analyse van de buien en de achtergebleven schadesporen. Het is duidelijk dat ook deze boom door een sterk windveld is verwrongen tot hij in het midden brak. Bij een normale storm wordt een boom eerder ontworteld dan dat hij halverwege wordt gebroken. Zo lagen veel bomen er bij …

4 juni 2019 – eindelijk weer eens de bliksem gevangen

5 juni 2019 – stormschade op diverse plaatsen

Behalve stormschade kregen Jetske en ik tijdens datzelfde ritje in De Weerribben de kans om een purperreiger te fotograferen in zijn natuurlijke habitat. Wat een schitterende vogel is dat, zijn kleurenpracht is echt heel mooi, kijk maar eens naar de foto linksonder.

Alsof dat alles nog niet genoeg was kreeg ik in juni nog een tweede vogelprimeur. Vanuit de nieuwe vogelkijkhut ‘de Blaustirns’ bij de Leijen kreeg ik op 21 juni heel toepasselijk mijn eerste blaustirns (dat is Fries voor ‘zwarte stern’) voor de lens …

5 juni 2019 – een primeur: een purperreiger in De Weerribben

21 juni 2019 – nog een primeurtje: mijn eerste zwarte stern bij de Leijen

En dan heb ik het over het weerbeeld in juni nog niet eens gehad. Kort gezegd komt het erop neer dat het een veelal wisselend bewolkte maand was. In ons tuintje viel ca. 51 mm neerslag, tegen normaal over de periode 1971-2000 ca. 71 mm. Ondanks die bewolking was het wel een erg warme maand met acht zomerse en drie tropische dagen. Vooral in de laatste week was het met een gemiddelde maximumtemperatuur van ruim 27 graden erg warm . De gemiddelde temperatuur kwam in ons tuintje aan het eind van de maand uit op 18,1 ºC tegen normaal 14,4 ºC.

Op de avond van 21 juni kreeg ik als liefhebber van lichtende nachtwolken tegen middernacht nog een prachtig cadeau voorgeschoteld: de mooiste show van lichtende nachtwolken sinds jaren …

21 juni 2019 – de mooiste lichtende nachtwolken sinds jaren

Hoe en wat 2019 – 5

Geplaatst op 6 januari 2020 - 11:17 door Jan K. alias Afanja

Wij waren er begin mei een weekje tussenuit. Op zich best lekker, maar in weerkundig opzicht hadden we het wel beter kunnen treffen. De maximumtemperaturen schommelden in die week rond de 11-12 graden met een positieve uitschieter van 13,1 ºC op 2 mei. Slechts één zonsondergang was het bekijken en fotograferen waard …

Het bleef de hele maand aan de frisse kant, zo af en toe komt dat ook nog voor in tijden van klimaatopwarming. De maximumtemperatuur reikte in mei niet verder dan 21,6 ºC. Dat was de warmste van maar 4 warme dagen, dat zijn dagen met een maximumtemperatuur boven de 20 graden. De gemiddelde temperatuur kwam uit op 11,8 ºC, en dat is precies gelijk aan het gemiddelde temperatuur van mei in de periode 1971-2000. Met maar 14 mm neerslag was mei een droge maand …

11 mei 2019 – de koolmezen hebben het druk

25 mei 2019 – minnekozende houtduiven in de hazelaar

De vogels trokken zich van de weersomstandigheden niks aan. Het werd gezellig in onze tuin. De koolmezen kregen het steeds drukker naar mate hun jongen groeiden, ze vlogen voortdurend af en aan. hoog in de hazelaar begon ‘ons vaste koppeltje’ houtduiven avances te maken en een nest te bouwen.

Mijn fotomaatje wist me op een met 16 graden allerminst warme dag weer eens mee te tronen naar de Jan Durkspolder. Daar hadden zowel een lepelaar als ik een mazzeltje: hij een lekker hapje, ik een mooie foto …

Hoe en wat 2019 – 4

Geplaatst op 5 januari 2020 - 12:50 door Jan K. alias Afanja

Na de nattigheid van maart barstte het voorjaar in april echt los. De eerste drie weken verliepen droog, zonnig en warm, alleen de tweede week van de maand was qua temperatuur ondermaats. De relatief hoge temperaturen maakten het voor mij weer wat meer mogelijk om er licht gekleed op uit te gaan, en daar heb ik dan ook volop geprofiteerd …

Voorjaar optima forma, met aan het begin van de maand meteen al lammetjes en de eerste grutto in de wei. In de tuin werden tussen al het frisse groen ook de eerste tekenen van verval alweer zichtbaar …

3 april 2019 – de eerste grutto

6 april 2019 – de eerste tekenen van verval

Het koudst was het op 13 april, de maximumtemperatuur lag die dag op 5,8 ºC. De nacht ervoor had het licht gevroren en er trokken die dag lokaal wat lichte sneeuwbuitjes over. De hoogste temperatuur werd op 24 april bereikt met ruim 25 graden, daarmee was het meteen de eerste zomerse dag van het jaar. De gemiddelde temperatuur lag met 11,0 ºC ruim 3 graden boven het langjarig gemiddelde over de periode 1971-2000. Met alleen in de laatste week van april regen van betekenis was het met 34 mm iets droger dan normaal.

Eind april had ik in de Surhuzumer Mieden nog een mooie primeur, daar kon ik voor het eerst kemphanen op foto vastleggen …

Hoe en wat 2019 – 3

Geplaatst op 4 januari 2020 - 11:44 door Jan K. alias Afanja

Ook maart was met een gemiddelde temperatuur van 7,8 ºC tegen normaal 5,0 ºC weer een warme maand. Het was ook een maand waarin een goede poging werd gedaan om wat te doen aan het neerslagtekort. Na een droge februari volgde een natte maart: 116 mm neerslag tegen normaal 60 mm. Hierbij moet ik wel de kanttekening maken dat mijn regenmeter verstopt is geraakt door katjes van de hazelaar en al wat daar vervolgens aan vast is blijven plakken. Als gevolg daarvan heb ik na ontstopping van het geheel een (redelijke) schatting moeten maken van de neerslagsom …

Al dat vocht en de warmte deden de tuin overigens wel goed. Aan alle kanten kwam het leven daar in hoog tempo tevoorschijn. In de vijver waren vooral de grote frisgroene bladeren van de gele plomp echte blikvangers. Een koolmees nam een paar maal een kijkje in en bij één van de nestkastjes in de tuin. Dat zou later in het jaar nog een mooi vervolg krijgen …

19 maart 2019 – de vijver komt tot leven

30 maart 2019 – koolmees verkent een nestkastje

Omdat mijn acnesklachten onder invloed van de qutenzabehandeling al langere tijd goed te hanteren waren, lukte het in tweede helft van maart om voor het eerst in 2019 op een stralende dag weer eens langere uitstap te maken met mijn fotomaatje Jetske.

Het werd een prachtige rit met een aantal stops met fotokuiers aan het Wad. Onder andere de oude palenrij bij Paesens-Moddergat en de kerk van Wierum passeerden de revue. Een week later was het weer compleet omgeslagen. De Ryptsjerksterpolder lag er eind maart weer grijs, nat en triest bij alsof het herfst was …